Phạt nguội là một hình thức xử phạt vi phạm giao thông được áp dụng tại Việt Nam trong những năm gần đây nhằm nâng cao ý thức của người tham gia giao thông. Quy định về phạt nguội chủ yếu dựa trên việc sử dụng các thiết bị ghi hình như camera, máy ảnh hoặc các phương tiện kỹ thuật khác để phát hiện lỗi vi phạm mà người điều khiển phương tiện không bị xử lý trực tiếp tại hiện trường. Sau khi xác minh, cơ quan chức năng sẽ gửi thông báo đến chủ phương tiện hoặc người vi phạm để yêu cầu đến giải quyết và nộp phạt theo quy định pháp luật. Những lỗi thường áp dụng phạt nguội bao gồm vượt đèn đỏ, đi sai làn đường, dừng đỗ không đúng nơi quy định, chạy quá tốc độ cho phép và nhiều hành vi nguy hiểm khác.

Theo quy trình xử phạt nguội, sau khi phát hiện và ghi nhận hành vi vi phạm qua camera, lực lượng chức năng sẽ tiến hành tra cứu thông tin biển số phương tiện trên hệ thống dữ liệu quản lý xe. Tiếp đó, thông báo vi phạm sẽ được gửi về địa chỉ đăng ký của chủ xe yêu cầu chủ xe làm việc với cơ quan công an để xác minh và nộp phạt. Trường hợp chủ xe không thực hiện nghĩa vụ, phương tiện có thể bị tạm giữ hoặc từ chối đăng kiểm trong lần kiểm tra tiếp theo. Việc áp dụng phạt nguội giúp tăng cường tính răn đe, công bằng trong xử lý vi phạm cũng như hỗ trợ kiểm soát trật tự an toàn giao thông hiệu quả hơn nhờ tận dụng ứng dụng công nghệ thông tin.

Để đảm bảo tính minh bạch và quyền lợi của công dân, quy định về phạt nguội cũng yêu cầu lực lượng chức năng cung cấp đầy đủ tài liệu, hình ảnh hoặc video làm bằng chứng khi thông báo vi phạm. Chủ xe hoặc người vi phạm có quyền khiếu nại nếu cho rằng quyết định xử phạt chưa chính xác. Ngoài ra, thông tin về vi phạm nguội hiện nay cũng được công khai trên các trang web, cổng thông tin điện tử của Sở Giao thông Vận tải và Cục Cảnh sát giao thông, tạo điều kiện thuận lợi để người dân chủ động tra cứu, đóng phạt và nâng cao ý thức tự giác chấp hành luật giao thông đường bộ.