Phong tục tang ma của người Việt xưa mang ý nghĩa sự kính trọng và tưởng nhớ sâu sắc đối với người đã khuất. Khi có người mất, gia đình thường tổ chức các nghi thức trang trọng như nhập quan, phát tang, lập bàn thờ vong để cúng lễ. Người thân phải mặc tang phục bằng vải thô màu trắng (áo sô), đội mũ rơm, chân quấn khăn trắng, không được trang điểm và kiêng kỵ một số sinh hoạt như ca hát, vui chơi trong thời gian chịu tang. Các nghi lễ như khóc than, rước linh cữu, tiễn biệt, chôn cất đều thể hiện sự đau buồn, nuối tiếc và lòng hiếu kính. Đồng thời, việc tổ chức lễ cầu siêu và cúng giỗ cho người đã khuất cũng rất quan trọng, với niềm tin rằng linh hồn người mất sẽ được an nghỉ và phù hộ cho con cháu.

Ngày nay, phong tục tang ma của người Việt vẫn giữ được những giá trị cốt lõi nhưng đã giản lược và thay đổi nhiều để phù hợp với nhịp sống hiện đại. Thời gian tổ chức tang lễ thường ngắn hơn, các thủ tục rườm rà được loại bỏ hoặc đơn giản hóa. Nhiều gia đình không còn mặc áo sô, thay vào đó là đeo băng tang, dùng vòng hoa hiện đại thay cho cúng lễ truyền thống. Các dịch vụ tổ chức tang lễ chuyên nghiệp xuất hiện giúp mọi thứ diễn ra nhanh chóng, trật tự hơn. Tập quán như kiêng kỵ, ăn chay, giữ gìn sự trang nghiêm tuy vẫn tồn tại nhưng đã giảm mức độ hoặc biến đổi theo hoàn cảnh. Ngoài ra, xu hướng hỏa táng thay thế địa táng cũng ngày càng phổ biến, góp phần thể hiện cách ứng xử mới với quan niệm về cuộc sống và cái chết trong xã hội hiện đại.

Mặc dù chịu ảnh hưởng của sự giao thoa văn hóa và quá trình đô thị hóa, người Việt vẫn giữ gìn những nét đẹp truyền thống trong phong tục tang ma. Dù cho nghi lễ có phần giản tiện hay đổi mới, sự tri ân và tình cảm dành cho người đã khuất vẫn luôn được gìn giữ. Tang lễ là dịp để gia đình, họ hàng, bạn bè thể hiện lòng thương tiếc, đoàn kết và chia sẻ nỗi đau. Qua đó, các giá trị nhân văn, lòng hiếu thảo và ý thức cội nguồn tiếp tục phát huy, giữ vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của người Việt cả xưa lẫn nay.