Mâm cỗ ngày Tết miền Bắc là sự kết hợp hài hòa giữa các món ăn truyền thống và yếu tố thẩm mỹ, thể hiện sự cầu kỳ, tinh tế trong từng công đoạn chuẩn bị. Để làm một mâm cỗ đúng chuẩn, trước tiên cần lựa chọn các nguyên liệu tươi ngon, đảm bảo chất lượng cho từng món chính như bánh chưng, giò lụa, thịt gà luộc, nem rán, xôi, canh măng, dưa hành và các món phụ khác. Quá trình chế biến đòi hỏi sự khéo léo, chỉnh chu và dành thời gian để từng món ăn giữ được hương vị đặc trưng, màu sắc bắt mắt, hàm ý may mắn, sung túc cho cả gia đình trong năm mới.

Một bước quan trọng khi làm mâm cỗ Tết là lựa chọn món ăn phù hợp với phong tục vùng miền và khẩu vị của từng gia đình. Bánh chưng thường được chuẩn bị trước vài ngày Tết để đảm bảo độ thơm ngon, giò lụa phải mềm, thịt gà luộc vàng óng, xôi nếp dẻo, nem rán giòn tan, và canh măng mọc nước trong, ngọt thanh. Ngoài ra, dưa hành giòn cay là món ăn kèm không thể thiếu giúp giảm vị ngậy, khiến mâm cỗ thêm tròn vị. Gia đình thường quây quần gói bánh, thái giò, bày biện từng đĩa thức ăn lên bàn thờ và bàn tiệc rất trang trọng, tạo nên không khí đầm ấm, phấn khởi ngày Tết.

Khâu bày biện mâm cỗ Tết nơi miền Bắc cũng là nghệ thuật riêng, mỗi món ăn được sắp xếp cân đối, bắt mắt, có tính đối xứng để tượng trưng cho sự đủ đầy. Bánh chưng đặt giữa, bao quanh là các món chính, xen kẽ là đĩa xôi màu sắc, thịt gà, giò, nem rán, canh và các loại rau củ muối chua. Sự hòa quyện giữa sắc vàng của gà, xanh của bánh chưng, trắng hồng của giò, đỏ của xôi gấc… tất cả góp phần làm nổi bật mâm cỗ lễ Tết. Điều đó thể hiện lòng hiếu khách, sự kính trọng tổ tiên và tinh thần sum vầy, đoàn tụ mà người miền Bắc luôn trân trọng qua từng mùa xuân mới.