Formosa Hà Tĩnh, tên đầy đủ là Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh, là một dự án đầu tư lớn của tập đoàn Formosa Plastics (Đài Loan) tại Việt Nam. Nằm ở khu kinh tế Vũng Áng, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh, dự án này có vốn đầu tư lên đến hàng chục tỷ USD và được xem là khu liên hợp gang thép hiện đại bậc nhất Đông Nam Á. Formosa Hà Tĩnh bao gồm một nhà máy luyện gang thép quy mô lớn, cảng nước sâu Sơn Dương và các hạng mục phụ trợ khác, góp phần quan trọng vào việc hình thành trung tâm công nghiệp nặng phía Bắc miền Trung. Hoạt động của Formosa đã tạo ra hàng vạn việc làm cho người dân địa phương, thúc đẩy kinh tế khu vực – từ dịch vụ logistics cho đến nhà ở, thương mại, xây dựng và vận tải.

Tuy nhiên, bên cạnh những đóng góp về kinh tế, Formosa Hà Tĩnh cũng gây ra nhiều tranh cãi về môi trường và xã hội. Một trong những sự cố nghiêm trọng nhất là vụ xả thải năm 2016, dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường biển kéo dài dọc các tỉnh miền Trung. Vụ việc này không chỉ ảnh hưởng trầm trọng đến hệ sinh thái biển mà còn tác động mạnh đến đời sống của ngư dân địa phương, khi nguồn thu nhập chính từ đánh bắt thủy hải sản bị sụt giảm nghiêm trọng. Sự cố này đã dấy lên làn sóng phản đối, biểu tình của người dân cũng như sự quan tâm của cộng đồng quốc tế. Sau sự cố, Formosa Hà Tĩnh đã phải nhận trách nhiệm và cam kết bồi thường gần 500 triệu USD để khắc phục hậu quả, đồng thời triển khai các biện pháp cải thiện công nghệ xử lý nước thải và kiểm soát chặt chẽ hoạt động sản xuất.

Nhìn tổng thể, câu chuyện về Formosa Hà Tĩnh vẫn là một bài học lớn về quản lý đầu tư FDI tại Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp nặng có nguy cơ tác động xấu đến môi trường. Đối với chính quyền và cộng đồng, dự án đặt ra thách thức giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường và an sinh xã hội. Bên cạnh nỗ lực giám sát, kiểm tra, Nhà nước cần xây dựng những quy chuẩn rõ ràng và chế tài nghiêm minh để phòng tránh các sự cố tương tự. Đối với dư luận, câu chuyện Formosa là cơ hội để nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của phát triển bền vững, đặt lợi ích lâu dài của con người và môi trường lên hàng đầu trong mọi quyết định phát triển.