Bức tranh dân số thế giới hiện nay cho thấy một xu hướng gia tăng mạnh mẽ, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển. Dân số toàn cầu đã vượt mốc tám tỷ người vào cuối năm 2022 và dự kiến tiếp tục tăng trong tương lai gần. Sự phân bố dân cư không đều dẫn đến những hệ quả khác nhau về kinh tế, xã hội và môi trường. Những khu vực như Đông Á, Nam Á, đặc biệt là Trung Quốc và Ấn Độ, chiếm tỷ lệ đông nhất thế giới, đóng vai trò quan trọng trong các vấn đề như lao động, tiêu thụ năng lượng và phát triển đô thị. Trong khi đó, nhiều quốc gia châu Âu lại phải đối mặt với thách thức dân số già hóa, tỉ lệ sinh thấp và sự thiếu hụt lao động trẻ.

Sự tăng trưởng dân số mang đến cả những thuận lợi lẫn thách thức. Ở những nơi dân số trẻ và đông, nguồn nhân lực dồi dào có thể thúc đẩy phát triển kinh tế nếu được giáo dục và đào tạo phù hợp. Tuy nhiên, nó cũng gây áp lực lớn đến tài nguyên thiên nhiên, hạ tầng cơ sở, y tế, giáo dục và môi trường sống. Tăng trưởng dân số nhanh dễ dẫn tới ô nhiễm, suy giảm chất lượng cuộc sống, thậm chí kéo theo các vấn đề an ninh xã hội như thất nghiệp, di cư tự do. Vì vậy, nhiều quốc gia xây dựng chính sách dân số nhằm kiểm soát tốc độ tăng trưởng, cân bằng giữa nhu cầu phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Ngoài ra, xu hướng dịch chuyển dân số từ nông thôn ra thành thị ngày càng gia tăng, dẫn tới sự hình thành các siêu đô thị và mở rộng các khu vực ngoại ô trên thế giới. Điều này vừa tạo ra cơ hội phát triển kinh tế - xã hội, vừa tạo ra thách thức về quản lý đô thị, cơ sở hạ tầng và an toàn xã hội. Ở Việt Nam, vấn đề dân số cũng rất nổi bật, đặc biệt là với tình trạng già hóa dân số và tỷ lệ sinh giảm ở nhiều địa phương. Việc tận dụng cơ cấu dân số vàng bằng đầu tư vào giáo dục, đào tạo nghề và chăm sóc sức khỏe sẽ là chìa khóa quan trọng giúp tăng trưởng bền vững trong tương lai, đồng thời giảm nhẹ gánh nặng an sinh xã hội khi bước vào giai đoạn dân số già.