Sự tích Trầu Cau là một trong những truyền thuyết nổi tiếng của dân tộc Việt Nam, kể về tình anh em ruột thịt, nghĩa vợ chồng sâu đậm và nguồn gốc của tục ăn trầu trong văn hóa Việt. Câu chuyện xoay quanh hai anh em sinh đôi tên là Tân và Lang. Hai người lớn lên thân thiết, hòa thuận và cùng nhau làm việc, giúp đỡ cha mẹ. Khi trưởng thành, người anh lấy vợ, khiến tình cảm giữa hai anh em bị chia sẻ, từ đó dẫn tới những hiểu lầm và ghen tuông không đáng có. Lang lặng lẽ bỏ nhà ra đi, mang theo nỗi buồn chất chứa trong lòng, để lại sau lưng tình cảm gia đình thiêng liêng.

Trên đường đi, Lang vì quá mệt mỏi và khát nước đã ngồi nghỉ dưới gốc cây bên suối, rồi hóa thành tảng đá vôi. Người anh sau đó tìm em, cũng theo dấu đến bờ suối, than khóc rồi hóa thành cây cau mọc cạnh tảng đá vôi. Người vợ khi biết chuyện, vì quá đau buồn cũng tìm đến bờ suối khóc thương hai người rồi hóa thành dây trầu xanh quấn quanh thân cau. Câu chuyện về ba con người ấy đã cảm động đến vua Hùng, khiến nhà vua nghĩ ra tục ăn trầu cau trong lễ cưới, coi đây là biểu tượng của sự thủy chung, gắn bó giữa con người với nhau và tôn vinh tình nghĩa keo sơn, son sắc.

Sự tích Trầu Cau không chỉ lý giải nguồn gốc của cây trầu, cây cau và tục lệ ăn trầu mà còn truyền tải những giá trị đạo đức sâu sắc. Câu chuyện nhắc nhở mọi người phải luôn trân trọng tình cảm gia đình, giữ gìn sự thủy chung trong hôn nhân, đồng thời đề cao tinh thần đoàn kết, yêu thương giữa các thành viên trong cộng đồng. Chính những ý nghĩa ấy đã khiến sự tích Trầu Cau trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa tinh thần của người Việt và được lưu truyền qua bao thế hệ.