Trường đại học đầu tiên của nước ta là Quốc Tử Giám, được thành lập vào năm 1076 dưới thời vua Lý Nhân Tông. Ban đầu, Quốc Tử Giám chỉ dành cho con em hoàng tộc và quan lại, sau này mở rộng cho cả những học sinh xuất sắc trong xã hội. Quốc Tử Giám không chỉ là trung tâm giáo dục cao cấp mà còn là nơi tuyển chọn, đào tạo nhân tài phục vụ cho bộ máy nhà nước phong kiến. Việc thành lập trường thể hiện sự quan tâm của triều đình đối với việc phát triển giáo dục và trọng dụng nhân tài, đặt nền móng cho truyền thống hiếu học lâu đời tại Việt Nam.

Quốc Tử Giám bao gồm nhiều công trình kiến trúc như Văn Miếu, các giảng đường, thư viện và khu vực lưu giữ bia tiến sĩ. Trường này còn nổi danh là nơi tổ chức các kỳ thi quan trọng để tuyển chọn người hiền tài cho đất nước. Những bia đá ghi danh tiến sĩ tại đây đã lưu giữ lại dấu ấn lịch sử về những người có công lao lớn trong sự phát triển văn hóa, khoa cử của nước ta. Nhờ có Quốc Tử Giám, nhiều thế hệ học trò đã trưởng thành, đóng góp cho sự phồn thịnh và phát triển của quốc gia ở các thời kỳ tiếp theo.

Trải qua hàng trăm năm, Quốc Tử Giám đã trở thành biểu tượng văn hóa, giáo dục truyền thống của dân tộc Việt Nam. Ngày nay, di tích Quốc Tử Giám và Văn Miếu vẫn được bảo tồn như một minh chứng sống động về lòng hiếu học và tinh thần tôn sư trọng đạo của người Việt. Những giá trị mà trường đại học đầu tiên này đem lại vẫn trường tồn cùng thời gian, nhắc nhở các thế hệ trẻ tiếp tục kế thừa và phát huy truyền thống học tập, sáng tạo vì tương lai của đất nước.