Chiến dịch Tây Bắc là một trong những chiến dịch lớn của quân đội Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, diễn ra từ tháng 9 đến tháng 10 năm 1952. Đây là chiến dịch do Bộ Tổng tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam trực tiếp chỉ đạo, với mục tiêu giải phóng vùng Tây Bắc rộng lớn, phá vỡ thế kìm kẹp của quân Pháp ở khu vực này, mở rộng vùng tự do liên khu Việt Bắc, đồng thời chuẩn bị cho cuộc tiến công lớn hơn trên toàn chiến trường. Trước khi chiến dịch diễn ra, quân và dân Việt Nam đã tập trung lực lượng, tích cực chuẩn bị về mọi mặt như lương thực, vũ khí và hậu cần nhằm đảm bảo cho cuộc tấn công diễn ra thuận lợi.

Chiến dịch Tây Bắc bắt đầu bằng các trận đánh mở màn tại thị xã Nghĩa Lộ, nhanh chóng lan rộng đến các vị trí quan trọng khác như Yên Bái, Sơn La, Tuần Giáo và Than Uyên. Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ đội chủ lực và các lực lượng địa phương, cùng với sự ủng hộ to lớn của đồng bào các dân tộc vùng Tây Bắc, chiến dịch đã giành được nhiều thắng lợi lớn. Sau hơn một tháng chiến đấu quyết liệt, quân ta đã giải phóng hoàn toàn thị xã Nghĩa Lộ cùng các huyện, đẩy lùi quân Pháp về phía Tây và buộc chúng phải co cụm lại ở thế yếu. Ý nghĩa quan trọng nhất của chiến dịch là góp phần phá vỡ hệ thống phòng ngự của Pháp ở vùng Tây Bắc, tạo điều kiện thuận lợi cho chiến dịch Điện Biên Phủ sau này.

Thắng lợi của chiến dịch Tây Bắc không chỉ mở rộng vùng giải phóng về lãnh thổ mà còn có tác động mạnh mẽ tới tinh thần chiến đấu của quân dân cả nước. Đồng thời, chiến dịch còn làm lung lay sự kiểm soát của Pháp đối với các vùng dân tộc thiểu số, củng cố mối đoàn kết giữa các dân tộc anh em, tăng cường niềm tin vào thắng lợi cuối cùng của cuộc kháng chiến. Chiến dịch Tây Bắc còn thể hiện sự trưởng thành vượt bậc về nghệ thuật chỉ huy, tổ chức tác chiến của Bộ đội chủ lực Việt Nam, là bước phát triển lớn về quân sự, chính trị và là tiền đề quan trọng dẫn tới đại thắng tại Điện Biên Phủ hai năm sau đó.