Xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long là hiện tượng nước biển tiến sâu vào các vùng đất liền qua hệ thống sông ngòi, đặc biệt vào mùa khô khi lưu lượng nước ngọt từ thượng nguồn giảm mạnh. Hiện tượng này đã và đang có xu hướng gia tăng về mức độ và phạm vi do tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng cùng việc khai thác nước vượt mức ở thượng nguồn sông Mekong. Theo thống kê gần đây, các tỉnh ven biển như Bến Tre, Sóc Trăng, Trà Vinh, Cà Mau và Kiên Giang thường xuyên bị ảnh hưởng nặng nề bởi xâm nhập mặn, đặc biệt trong khoảng thời gian từ tháng 12 đến tháng 4 hằng năm khi lưu lượng nước từ các phụ lưu giảm sút.

Hệ quả của xâm nhập mặn đối với Đồng bằng sông Cửu Long rất nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp tới sản xuất nông nghiệp, nguồn nước sinh hoạt và đời sống của người dân. Nhiều diện tích trồng lúa, cây ăn trái bị nhiễm mặn dẫn đến giảm năng suất hoặc mất trắng mùa vụ. Tình trạng thiếu nước ngọt cho sinh hoạt trong dân cũng ngày càng phổ biến, buộc người dân phải di chuyển, tìm nguồn nước sạch ở các khu vực khác hoặc sử dụng giải pháp tạm thời như tích trữ nước mưa, vận chuyển nước từ nơi xa về. Các hoạt động nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nuôi tôm, nuôi cá nước ngọt cũng gặp khó khăn lớn, làm ảnh hưởng đến thu nhập của hàng triệu hộ dân.

Trước thực trạng đáng báo động này, chính quyền các cấp và người dân ở Đồng bằng sông Cửu Long đã triển khai nhiều giải pháp nhằm ứng phó với xâm nhập mặn như xây dựng các công trình ngăn mặn và trữ nước ngọt, thay đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi phù hợp với điều kiện đất nhiễm mặn, phát triển các giống cây chịu mặn. Bên cạnh đó, việc quản lý tổng hợp tài nguyên nước, bảo vệ rừng ngập mặn và tái tạo hệ sinh thái tự nhiên cũng được tăng cường để nâng cao sức chống chịu của đồng bằng trước những tác động ngày càng phức tạp của thiên tai và biến đổi khí hậu. Tuy vẫn còn nhiều khó khăn, nhưng những nỗ lực này đang góp phần giúp cộng đồng địa phương từng bước thích ứng và duy trì cuộc sống ổn định trong môi trường nhiều biến động.