Ba thứ quân là thuật ngữ thường dùng trong lịch sử Việt Nam để chỉ ba lực lượng vũ trang chủ lực của triều đình phong kiến bao gồm quân Cấm Vệ, quân Túc Vệ và quân Đồn Điền. Quân Cấm Vệ là những binh lính tinh nhuệ được tuyển chọn kỹ lưỡng có nhiệm vụ bảo vệ kinh thành, vua và hoàng gia. Quân Túc Vệ đóng vai trò là lực lượng sẵn sàng chiến đấu, di chuyển nhanh khi có biến cố bất ngờ tại kinh thành hoặc các vùng lân cận. Quân Đồn Điền chủ yếu làm nhiệm vụ canh tác, sản xuất nông nghiệp song song với việc bảo vệ những vùng đất biên giới và tham gia chiến đấu khi cần thiết.

Trong thời Lý Trần, mô hình ba thứ quân giúp triều đình tăng cường sức mạnh quốc phòng đồng thời duy trì ổn định kinh tế và quản lý hiệu quả nhân sự. Các binh sĩ ngoài nhiệm vụ chiến đấu còn được phân công trồng trọt, đảm bảo tự túc lương thực, giảm bớt gánh nặng ngân sách quốc gia. Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa ba lực lượng này, nhà nước phong kiến Việt Nam có thể chủ động ứng phó trước mọi nguy cơ xâm lược từ bên ngoài và dẹp yên các cuộc nổi loạn trong nước. Mô hình ba thứ quân không chỉ là biểu hiện của tổ chức quân sự tiên tiến mà còn cho thấy tầm nhìn xa của các vị vua trong việc quản trị đất nước và bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ.

Ba thứ quân còn có ý nghĩa to lớn về mặt lịch sử và văn hóa bởi nó phản ánh trình độ phát triển của nhà nước quân chủ thời kỳ trung đại. Hệ thống này giúp quân đội không bị chia rẽ, phân tán về lòng trung thành và chức năng, đồng thời thúc đẩy hình ảnh đoàn kết, kỷ luật trong hàng ngũ binh sĩ. Dù sau này các triều đại có nhiều biến đổi về cơ cấu quân đội, khái niệm ba thứ quân vẫn được nhắc đến như một dấu son tổ chức quân sự hiệu quả, góp phần quyết định cho những chiến thắng lừng lẫy chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta trong suốt chiều dài lịch sử.