Từ Hy Thái hậu, tên thật là Diệp Hách Na Lạp thị, là một trong những nhân vật quyền lực và gây nhiều tranh cãi nhất trong lịch sử cuối triều đại nhà Thanh. Bà được biết đến như người đã nắm giữ thực quyền của triều đình Trung Quốc trong gần nửa thế kỷ, dù chỉ là Thái hậu và không trực tiếp lên ngôi Hoàng đế. Từng là một phi tần của vua Hàm Phong, Từ Hy nhờ trí thông minh và sự khéo léo mà từng bước vươn lên vị trí tối cao trong hoàng cung. Sau khi vua Hàm Phong qua đời, bà cùng với Từ An Thái hậu trở thành người nhiếp chính cho con trai là Đồng Trị Đế. Sự xuất sắc trong việc nắm bắt cơ hội thời thế, khả năng phân tích chính trị sâu sắc và quyết đoán đã giúp Từ Hy củng cố vị trí, vượt qua mọi toan tính trong nội bộ vua chúa và các thế lực quyền thần lúc bấy giờ.

Bên cạnh quyền lực và vinh quang, hình ảnh của Từ Hy Thái hậu còn gắn liền với nhiều tai tiếng và những quyết định bị đánh giá là góp phần làm suy yếu và dẫn đến diệt vong của triều đại nhà Thanh. Dưới thời bà cầm quyền, Trung Quốc phải chịu nhiều sức ép từ bên ngoài, đặc biệt là các nước phương Tây, dẫn đến việc ký kết hàng loạt hiệp ước bất bình đẳng, mất đất và mất quyền tự chủ ở nhiều vùng lãnh thổ. Ngoài ra, các chính sách bảo thủ và sự thiên vị đối với những quan lại thân tín khiến guồng máy nhà nước ngày càng trì trệ, kìm hãm cải cách và phát triển. Nhiều người lên án bà đã lạm dụng quyền lực vì lợi ích cá nhân, tiêu xài xa hoa, dồn tiền bạc vào việc xây dựng Cung điện Mãn Thanh và thỏa mãn cho cuộc sống xa hoa của mình thay vì chăm lo cho quốc gia đang trong thời kỳ biến động.

Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận rằng Từ Hy Thái hậu sống trong thời đại hỗn loạn, phải đối mặt với các thử thách chưa từng có trong lịch sử Trung Hoa. Bà đã có những quyết sách cứng rắn nhằm duy trì sự tồn tại của triều đại và bảo vệ con trai cũng như cháu trai mình trên ngai vàng. Không dễ gì đối phó được với những âm mưu triều chính, các phe phái khác nhau hay sự xâm lấn ngoại bang, nhưng bà vẫn kiên cường giữ được vị thế cho hoàng tộc trong suốt nhiều thập kỷ. Từ Hy Thái hậu vừa là biểu tượng của quyền lực, tham vọng vừa là điển hình cho sự phức tạp trong quá trình chuyển giao giữa truyền thống và hiện đại ở Trung Quốc cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX. Nhìn lại, cuộc đời và di sản của bà vẫn tiếp tục được nghiên cứu, tranh luận, tạo nên sức hấp dẫn không nhỏ với các nhà sử học cũng như công chúng hiện đại.