hàng khoai đồng xuân hoàn kiếm hà nội

Bài thơ "Nhàn" của Nguyễn Bỉnh Khiêm là một tác phẩm nổi bật trong kho tàng thơ Nôm Việt Nam, phản ánh rõ nét tư tưởng sống nhàn dật, xa lánh danh lợi của tác giả. Trong thơ Nôm, từng câu chữ mộc mạc mà sâu sắc, gửi gắm quan điểm triết lý của người xưa về cách sống hòa hợp với thiên nhiên, giữ tâm hồn thanh cao trước vòng xoáy trần tục. Với tâm thế ung dung tự tại, nhà thơ chọn lối sống giản dị, tránh xa cuộc tranh đua chức quyền để tìm đến tự do và an yên trong tâm hồn. Điển hình như hình ảnh "một mai, một cuốc, một cần câu", Nguyễn Bỉnh Khiêm khắc họa sinh hoạt lao động thường nhật nhưng lại toát lên sự hài lòng, mãn nguyện với những gì bản thân có.

Đọc thơ "Nhàn" bằng chữ Nôm, ta cảm nhận được âm hưởng truyền thống cùng đặc sắc văn hóa dân tộc. Ngôn từ giản dị nhưng tràn đầy ý nghĩa biểu đạt sự thư thái, thảnh thơi: “Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ / Người khôn người đến chốn lao xao.” Tác giả dùng phép đối tài tình, vừa nêu bật chủ trương sống khác biệt, vừa gửi gắm quan niệm về sự tự do lựa chọn cho số phận mỗi người. Sự nhàn trong thơ không chỉ là trạng thái vật chất mà còn là cảm giác an nhiên của tâm trí, nói lên lòng kiên định trước danh vọng, quyền thế. Phong thái ấy đã góp phần lan tỏa một lý tưởng sống giản dị qua nhiều thế hệ, phù hợp với khí chất nho sĩ ẩn dật và triết lý của người Việt truy cầu sự hài hòa với tự nhiên.

Ngoài ra, bài thơ còn sử dụng các thủ pháp nghệ thuật đậm nét dân gian như mô tả cảnh mây núi, ao sen, cá trời, củi lửa, vừa gần gũi, vừa bộc lộ tâm thế của nhà ẩn sĩ. Hình tượng cuộc sống nhàn càng thêm tỏa sáng giữa khung cảnh thiên nhiên, khi nội dung và hình thức chữ Nôm hòa quyện, mang lại giá trị độc đáo cho thi ca nước nhà. "Nhàn" không chỉ là lời tự sự mà còn là góc nhìn nhân sinh của kẻ sĩ, khẳng định vẻ đẹp của đời sống bình dị và ý chí tự chủ trước biến động xã hội. Đọc bài thơ này, người đọc cảm nhận được sức sống trường tồn của giá trị sống thanh cao, vững chãi vượt thời gian.

Từ khóa: hàng khoai đồng xuân hoàn kiếm hà nội