Nghị định 05 về môi trường là một trong những văn bản pháp luật quan trọng do Chính phủ ban hành với mục tiêu quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành các quy định của Luật Bảo vệ môi trường tại Việt Nam. Từ khi có hiệu lực, nghị định này đã nhanh chóng trở thành căn cứ pháp lý để thực thi các hoạt động liên quan đến bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, phòng chống ô nhiễm, đồng thời tạo khuôn khổ cho các tổ chức, cá nhân tuân thủ nghiêm túc các quy định về bảo vệ môi trường. Nghị định bao gồm các quy định liên quan đến đánh giá tác động môi trường, quản lý chất thải rắn thông thường, kiểm soát nguồn gây ô nhiễm, cũng như các chế tài xử lý vi phạm, nhằm bảo đảm việc khai thác và sử dụng bền vững các nguồn lực thiên nhiên gắn liền với phát triển kinh tế-xã hội.

Nội dung Nghị định 05 nhấn mạnh vai trò của cộng đồng và doanh nghiệp trong công tác giám sát, kiểm soát chất lượng môi trường, yêu cầu các chủ đầu tư dự án phải thực hiện báo cáo đánh giá tác động môi trường trước khi cấp phép xây dựng, đồng thời thường xuyên giám sát và cập nhật quá trình vận hành theo đúng các tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Các biện pháp chế tài được nghị định cụ thể hóa với các mức phạt rõ ràng, tạo cơ sở cho các cơ quan chức năng dễ dàng xử lý vi phạm, giảm thiểu nguy cơ xảy ra các sự cố môi trường có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng và hệ sinh thái khu vực.

Ngoài ra, nghị định còn khuyến khích ứng dụng các tiến bộ khoa học và công nghệ trong quản lý và xử lý chất thải, sử dụng tiết kiệm năng lượng, hạn chế phát sinh chất thải độc hại và tăng cường khả năng tái chế, tái sử dụng. Đây được xem là bước tiến quan trọng giúp Việt Nam từng bước hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo vệ môi trường, phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế. Thông qua nghị định này, nhận thức và trách nhiệm của toàn xã hội đối với vấn đề môi trường ngày càng được nâng cao, góp phần hình thành lối sống thân thiện với môi trường trong cộng đồng.