Ban Bí thư và Bộ Chính trị đều là những cơ quan lãnh đạo cao cấp trong hệ thống tổ chức của Đảng Cộng sản Việt Nam. Bộ Chính trị là cơ quan lãnh đạo cao nhất giữa hai kỳ họp của Ban Chấp hành Trung ương; có quyền quyết định các vấn đề lớn về đường lối, chủ trương phát triển kinh tế, xã hội, đối ngoại, đồng thời kiểm tra, giám sát hoạt động của các tổ chức đảng cấp dưới. Ban Bí thư là bộ phận giúp việc cho Bộ Chính trị, chịu trách nhiệm điều hành công việc hàng ngày của Đảng, thực hiện các nghị quyết, chỉ thị của Trung ương và Bộ Chính trị, quản lý tổ chức, cán bộ, thi hành kỷ luật đảng viên.

Xét về quyền lực, Bộ Chính trị có vị trí cao hơn Ban Bí thư. Ban Bí thư do Bộ Chính trị phân công các thành viên, trong đó có Tổng Bí thư giữ vai trò đứng đầu cả hai cơ quan này. Vai trò quyết định thuộc về Bộ Chính trị, đặc biệt trong những vấn đề trọng đại của đất nước, như công tác nhân sự cấp cao, ban hành các chủ trương lớn hoặc những quyết sách quan trọng liên quan đến chính trị và kinh tế quốc gia. Ban Bí thư đảm nhận vai trò tổ chức, chỉ đạo thực hiện cụ thể các chủ trương đó, nhưng không có quyền quyết định cuối cùng.

Tuy nhiên, Ban Bí thư vẫn có ảnh hưởng quan trọng trong việc vận hành bộ máy tổ chức của Đảng, đảm bảo xuyên suốt quá trình lãnh đạo và điều phối các hoạt động. Sự phối hợp giữa Ban Bí thư và Bộ Chính trị giúp hệ thống lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam giữ được sự ổn định và triển khai hiệu quả các quyết sách trung tâm. Trong tất cả các hoạt động, Bộ Chính trị luôn là cấp cao nhất, đưa ra các định hướng chiến lược cho cả Đảng, Nhà nước và xã hội, còn Ban Bí thư là bộ phận tham mưu, tổ chức thực hiện, giúp Bộ Chính trị hậu kiểm và kiểm soát các hoạt động của hệ thống đảng.