Phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh là một trong những dấu mốc quan trọng của lịch sử cách mạng Việt Nam đầu thế kỷ XX. Diễn ra từ năm 1930 đến 1931, phong trào bắt đầu tại hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh, nơi tinh thần đấu tranh chống ách áp bức của thực dân Pháp và địa chủ phong kiến lên tới đỉnh cao. Nhân dân lao động ở đây đã tổ chức các cuộc biểu tình quy mô lớn, kéo dài, với sự tham gia của hàng vạn nông dân, công nhân, học sinh và phụ nữ. Họ dựng baricade trên đường, phá kho thóc, chiếm chính quyền xã, lập các tổ chức tự quản được gọi là "Xô viết" – theo mô hình các Xô viết ở Nga trước đây. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử nước ta, quần chúng lao động đã vùng lên khẳng định quyền làm chủ, trực tiếp điều hành đời sống xã hội ở từng địa phương.

Tiêu biểu cho tinh thần yêu nước và sức mạnh đại đoàn kết, phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh thể hiện lòng kiên cường, dũng cảm của nhân dân hai tỉnh miền Trung. Trong các cuộc đấu tranh, người dân không chỉ hô vang khẩu hiệu đòi giảm sưu thuế, chia lại ruộng đất, mà còn đấu tranh đòi quyền tự do dân chủ, lập chính quyền cách mạng của nhân dân. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương còn non trẻ, hàng trăm làng mạc thuộc Nghệ An, Hà Tĩnh đã tự quản lý mọi mặt đời sống, xây dựng các tổ chức nông hội, công hội, tự vệ đỏ, và xử lý công bằng các vụ việc liên quan đến dân sinh. Mặc dù bị đàn áp vô cùng đẫm máu, tinh thần dân chủ và ý chí tự cường của Xô viết Nghệ Tĩnh vẫn trở thành nguồn cảm hứng bất diệt cho phong trào cách mạng trên cả nước sau này.

Có thể nói, hình ảnh phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh là biểu tượng của lòng quả cảm, tinh thần đấu tranh không ngại hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam. Qua phong trào này, Đảng và nhân dân đã rút ra nhiều bài học quý báu về tổ chức, vận động quần chúng, đồng thời khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng trong sự nghiệp giải phóng dân tộc. Tuy Xô viết Nghệ Tĩnh chỉ tồn tại trong thời gian ngắn, nhưng dư âm lịch sử của nó cùng những giá trị to lớn về tư tưởng, bản lĩnh cách mạng đã ghi sâu vào tâm thức của các thế hệ con người Việt Nam, tiếp thêm sức mạnh cho toàn dân cùng tiến lên trên con đường đấu tranh giành độc lập dân tộc.