Theo nhiều báo cáo quốc tế gần đây, Hà Nội thường xuyên nằm trong top những thành phố ô nhiễm không khí nhất thế giới. Có những ngày, chỉ số bụi mịn PM2.5 tại thủ đô vượt xa ngưỡng an toàn do Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dân. Các nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng ô nhiễm bao gồm mật độ phương tiện giao thông dày đặc, hoạt động xây dựng liên tục và hiện tượng đốt rác, đốt rơm rạ ở ngoại thành. Hơn nữa, vị trí địa lý với khí hậu nhiệt đới gió mùa, ít gió lớn vào mùa đông cũng góp phần làm các chất ô nhiễm tích tụ lâu hơn trong không khí, khiến tình hình càng nghiêm trọng.

Tác động tiêu cực từ ô nhiễm không khí tại Hà Nội thể hiện rõ qua sức khỏe cộng đồng. Theo thống kê của Bộ Y tế, số lượng người gặp vấn đề về đường hô hấp, hen suyễn, dị ứng hay các bệnh mãn tính liên quan đến ô nhiễm gia tăng mỗi năm. Ngoài ra, chất lượng cuộc sống của người dân bị ảnh hưởng khi nhiều hoạt động ngoài trời phải hạn chế hoặc tạm ngừng. Người dân có thói quen đeo khẩu trang liên tục khi ra ngoài, sử dụng máy lọc không khí tại nhà và luôn theo dõi chỉ số chất lượng không khí trên các ứng dụng di động để chủ động bảo vệ sức khỏe. Tuy vậy, những biện pháp tự phát này chỉ mang tính tạm thời khi chưa có chính sách tổng thể và bền vững nhằm giảm thiểu ô nhiễm.

Công tác kiểm soát ô nhiễm không khí tại Hà Nội vẫn gặp nhiều khó khăn dù chính quyền thành phố đã triển khai nhiều giải pháp như tăng cường trồng cây xanh, hạn chế xe cá nhân ở khu vực trung tâm, đầu tư phát triển giao thông công cộng và kiểm soát hoạt động xây dựng. Tuy nhiên, hiệu quả đạt được còn khiêm tốn do sự phối hợp giữa các bên liên quan chưa đồng bộ và nguồn lực đầu tư hạn chế. Trước thách thức này, Hà Nội cần mạnh dạn áp dụng các giải pháp đột phá như thúc đẩy sử dụng năng lượng sạch, tăng phạt vi phạm xả thải, hiện đại hóa hệ thống giao thông công cộng, và đẩy mạnh công tác truyền thông nâng cao ý thức cộng đồng để xây dựng một thủ đô xanh – sạch – đẹp hơn trong tương lai.