Tranh dân gian Đông Hồ là một loại hình nghệ thuật truyền thống nổi tiếng của Việt Nam, xuất phát từ làng Đông Hồ thuộc tỉnh Bắc Ninh. Nghề làm tranh ở đây đã có lịch sử hàng trăm năm, gắn liền với đời sống văn hóa của người dân vùng đồng bằng Bắc Bộ. Tranh Đông Hồ đặc biệt bởi sự đơn giản, mộc mạc nhưng vẫn vô cùng tinh tế trong cách thể hiện chủ đề, màu sắc và chất liệu. Để tạo nên một bức tranh hoàn chỉnh, các nghệ nhân sử dụng giấy dó hoặc giấy điệp, kết hợp với màu vẽ làm từ nguyên liệu thiên nhiên như lá cây, hoa quả, than củi. Mỗi bức tranh không chỉ là vật trang trí mà còn thể hiện tư duy, tâm hồn và ước vọng của người Việt về cuộc sống bình yên, sung túc.

Nội dung trong tranh Đông Hồ rất đa dạng, phản ánh sâu sắc đời sống sinh hoạt, phong tục tập quán cũng như những mong muốn về phúc lộc, hạnh phúc của người dân. Những tác phẩm nổi tiếng như tranh “Đám cưới chuột”, “Hứng dừa”, “Lợn đàn”, “Gà mái” đều mang giá trị biểu tượng cao; chẳng hạn, cảnh “Đám cưới chuột” vừa vui nhộn vừa thể hiện tinh thần phê phán xã hội, hay hình ảnh lợn gà thường tượng trưng cho đủ đầy no ấm. Ngoài ra, các bức tranh còn truyền tải các thông điệp về đạo đức và tín ngưỡng, được sử dụng phổ biến trong dịp lễ Tết với mong muốn cầu may, xua đuổi tà khí và đem lại nhiều điều tốt đẹp cho gia đình.

Ngày nay, tranh Đông Hồ vẫn giữ được giá trị truyền thống quan trọng, đồng thời trở thành di sản văn hóa quý giá của dân tộc Việt Nam. Tuy gặp nhiều thách thức do quá trình đô thị hóa và sự phát triển của công nghệ hiện đại, nghệ thuật tranh dân gian Đông Hồ vẫn tiếp tục duy trì nét độc đáo riêng và thu hút sự quan tâm của đông đảo người yêu nghệ thuật trong và ngoài nước. Các lớp truyền nghề, hoạt động phục dựng và quảng bá tranh Đông Hồ không chỉ nhằm bảo tồn làng nghề mà còn góp phần đưa hình ảnh văn hóa Việt đến gần hơn với thế giới. Chính nhờ sự gắn kết chặt chẽ giữa truyền thống và hiện đại, tranh dân gian Đông Hồ trở thành biểu tượng sống động của bản sắc, trí tuệ và tâm hồn dân tộc Việt Nam.