Thị xã Sơn Tây là một đơn vị hành chính cấp thị xã trực thuộc thành phố Hà Nội, không thuộc bất kỳ huyện nào. Trước đây, Sơn Tây từng là tỉnh lỵ của tỉnh Sơn Tây và sau đó là thị xã thuộc tỉnh Hà Tây. Tuy nhiên, theo sự điều chỉnh địa giới hành chính vào năm 2008, khi toàn bộ tỉnh Hà Tây được sáp nhập vào thủ đô Hà Nội, Sơn Tây trở thành một thị xã trực thuộc thành phố Hà Nội. Điều này đồng nghĩa với việc Sơn Tây có vị trí độc lập về mặt hành chính, không phải là một phần của các huyện lân cận như Ba Vì, Phúc Thọ hay Thạch Thất mà đóng vai trò là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục cho khu vực phía Tây Bắc của Hà Nội.

Với đặc điểm lịch sử lâu đời và vị trí địa lý quan trọng, thị xã Sơn Tây nổi tiếng với những di tích văn hóa, kiến trúc cổ kính như Thành cổ Sơn Tây, Đền Và, Làng cổ Đường Lâm cùng nhiều giá trị truyền thống phong phú. Đây cũng là nơi giao thoa giữa nét hiện đại của đô thị và không gian làng quê đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Việc trực thuộc thành phố Hà Nội giúp Sơn Tây nhận được nhiều nguồn lực đầu tư phát triển, cơ sở hạ tầng ngày càng hoàn thiện, thúc đẩy mạnh mẽ quá trình đô thị hóa nhưng vẫn giữ được bản sắc truyền thống đặc biệt, trở thành điểm đến hấp dẫn về du lịch văn hóa – lịch sử trong vùng.