Biển đảo là một phần quan trọng không thể tách rời của lãnh thổ Việt Nam, vừa mang giá trị chiến lược về an ninh quốc phòng vừa đóng vai trò lớn trong phát triển kinh tế, du lịch và bảo tồn đa dạng sinh học. Mô hình biển đảo thường bao gồm các yếu tố như đất liền ven biển, hệ thống các đảo lớn nhỏ, rạn san hô, bờ biển, vùng nước tiếp giáp, thềm lục địa và nhiều quần thể sinh vật biển đặc hữu. Ngoài ra, mô hình này còn đề cập đến các hoạt động của con người như đánh bắt thủy hải sản, vận tải biển, khai thác khoáng sản và phát triển du lịch sinh thái một cách bền vững. Gắn với từng khu vực biển đảo là các hệ thống cảng cá, làng chài truyền thống và các đơn vị hành chính như xã đảo, huyện đảo, thể hiện sự gắn bó lâu đời của người dân với biển.

Việc xây dựng mô hình biển đảo không chỉ diễn ra trên thực tế mà còn được ứng dụng trong giáo dục và nghiên cứu khoa học để nâng cao nhận thức cộng đồng về vị trí, vai trò của biển đảo đối với quốc gia. Thông qua những bản đồ, tranh ảnh, mô hình thu nhỏ hay các chương trình thí nghiệm mô phỏng, học sinh và người dân có thể hình dung rõ hơn về diện tích, vị trí, cấu trúc tự nhiên cũng như các tiềm năng kinh tế, sinh thái lớn của vùng biển đảo Tổ quốc. Những mô hình này còn giúp cảnh báo và đề xuất giải pháp bảo vệ môi trường biển, phòng chống các nguy cơ như xâm thực bờ biển, ô nhiễm và suy giảm nguồn lợi hải sản, qua đó góp phần nâng cao ý thức bảo vệ chủ quyền biển đảo trong mỗi người dân.