Mâm cơm cúng ngày Tết của người miền Bắc là biểu tượng cho sự sum họp, gắn kết gia đình và cũng là dịp để tưởng nhớ tổ tiên. Trên mâm cơm, các món ăn được chắt lọc theo truyền thống, vừa đảm bảo đầy đủ ý nghĩa văn hóa vừa thể hiện sự khéo léo, tinh tế của người nội trợ. Những món thường xuất hiện gồm bánh chưng xanh vuông vức, đại diện cho đất trời với lớp lá dong thơm, nhân thịt, đậu xanh mềm, đây là món không thể thiếu trong ngày Tết miền Bắc. Bên cạnh đó là giò lụa trắng mịn, thịt gà luộc vàng ươm được chọn từ những con gà khỏe mạnh, thêm xôi gấc đỏ thắm với mong ước năm mới may mắn, suôn sẻ cho cả nhà.

Ngoài ra, mâm cơm cúng còn bao gồm những món ăn truyền thống như nem rán, dưa hành muối, canh măng, miến, các loại rau củ luộc, mỗi món đều mang một ý nghĩa riêng về sự sung túc, no đủ và bình an. Các món này thường được trình bày đẹp mắt trên những chiếc đĩa, bát sứ, tạo thành một tổng thể hài hòa tôn vinh nét đẹp ẩm thực miền Bắc. Mâm cơm còn có thêm trái cây theo mùa như chuối, bưởi, quýt, kết hợp với vàng mã, rượu nhỏ nhằm tỏ lòng thành kính với tổ tiên và cầu mong cho một năm mới đủ đầy, no ấm.

Việc chuẩn bị mâm cơm cúng ngày Tết của người miền Bắc không chỉ là thể hiện lòng biết ơn mà còn lưu giữ những giá trị truyền thống quý báu của dân tộc. Các thành viên trong gia đình thường cùng nhau chuẩn bị các món ăn, trò chuyện, chia sẻ những câu chuyện xưa cũ làm không khí Tết thêm ấm áp. Sau khi hoàn tất nghi lễ cúng tại bàn thờ gia tiên, mọi người lại cùng quây quần thưởng thức các món ăn, khởi đầu một năm mới với niềm vui đoàn viên, hạnh phúc. Chính vì thế, mâm cơm cúng ngày Tết miền Bắc luôn giữ vị trí đặc biệt trong tâm thức người Việt, là dấu ấn khó phai mỗi độ xuân về.