Rối nước Việt Nam là một trong những loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo, xuất hiện và phát triển từ các làng quê phía Bắc, đặc biệt nổi tiếng ở vùng đồng bằng sông Hồng. Nghệ thuật này ra đời từ khoảng thế kỷ thứ 10 và gắn liền với đời sống nông dân, khi những người thợ cày, người dân làng quê tận dụng mặt nước của ao, hồ để làm sân khấu tự nhiên cho các màn trình diễn. Những con rối được chế tác thủ công từ gỗ, sơn màu rực rỡ, chuyển động nhịp nhàng trên mặt nước nhờ những dây điều khiển tinh tế tay nghề cao của các nghệ nhân phía sau màn tre. Chính môi trường trình diễn đặc biệt cũng tạo nên những hiệu ứng sinh động, hấp dẫn cho loại hình nghệ thuật này.

Qua những vở diễn rối nước, người xem dễ dàng cảm nhận nét đẹp văn hóa truyền thống và những câu chuyện gần gũi với đời sống, như các tích truyện cổ tích, truyền thuyết dân gian hoặc tái hiện những cảnh sinh hoạt thường ngày của người nông dân Việt Nam. Âm nhạc truyền thống như tiếng trống, phách, sáo, nhị cùng với tiếng hát chèo, hát quan họ góp phần nâng cao sự cuốn hút, tạo cảm giác thân mật và hào hứng cho không khí buổi biểu diễn. Chính nhờ lối kể chuyện trữ tình, dí dỏm, đôi lúc xen lẫn hài hước mà rối nước đã trở thành nghệ thuật được yêu mến rộng rãi, đem lại niềm vui, tiếng cười và cả bài học nhân văn sâu sắc cho khán giả mọi lứa tuổi.

Nghệ thuật rối nước không chỉ mang ý nghĩa giải trí, mà còn là phương tiện lưu giữ nét bản sắc truyền thống, khơi gợi lòng tự hào dân tộc. Trải qua thăng trầm lịch sử, rối nước Việt Nam vẫn được duy trì, phát triển và quảng bá rộng rãi ra quốc tế, trở thành biểu tượng văn hóa đặc sắc trong mắt bạn bè năm châu. Các đoàn nghệ thuật rối nước nổi tiếng như Nhà hát Múa rối Nước Thăng Long đã góp phần đưa nghệ thuật độc đáo này đến gần hơn với công chúng trong và ngoài nước, đồng thời gìn giữ giá trị tinh thần cho các thế hệ mai sau.