Năm 1954 là một dấu mốc vô cùng quan trọng đối với lịch sử Việt Nam, ghi dấu bằng chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu. Trận đánh kéo dài suốt 56 ngày đêm, từ ngày 13 tháng 3 đến ngày 7 tháng 5 năm 1954, kết thúc với thất bại nặng nề của thực dân Pháp, đánh sập ý chí tiếp tục chiến tranh xâm lược của họ tại Đông Dương. Sự kiện này không chỉ thể hiện lòng quả cảm, tinh thần đoàn kết sáng tạo và khả năng chiến đấu phi thường của bộ đội và nhân dân Việt Nam mà còn ảnh hưởng to lớn đến phong trào giải phóng dân tộc trên toàn thế giới. Chiến thắng Điện Biên Phủ đã góp phần đưa đến việc kết thúc cuộc chiến tranh xâm lược lâu dài của thực dân Pháp, mở ra một trang sử mới cho đất nước Việt Nam.

Sau chiến thắng quyết định đó, Hội nghị Genève về đình chỉ chiến sự ở Đông Dương đã được tổ chức từ tháng 5 đến tháng 7 năm 1954. Tại hội nghị này, các bên liên quan gồm đại diện Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Pháp, Liên Xô, Trung Quốc, Anh và Hoa Kỳ đã tham gia đàm phán. Kết quả là Hiệp định Genève được ký kết vào ngày 20 tháng 7 năm 1954, thừa nhận độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam, Lào và Campuchia. Theo nội dung hiệp định, một đường giới tuyến quân sự tạm thời được vạch ra tại vĩ tuyến 17, lấy sông Bến Hải làm ranh giới, chờ tổng tuyển cử hai miền trong vòng hai năm để thống nhất đất nước. Tuy vậy, sau đó, các điều khoản của hiệp định không được thực hiện đầy đủ do nhiều nguyên nhân, dẫn đến đất nước Việt Nam tiếp tục bị chia cắt, mở đầu cho giai đoạn mới nhiều thách thức tiếp theo trong lịch sử dân tộc.

Như vậy, năm 1954 đánh dấu sự kết thúc của chiến tranh chống Pháp và mở ra thời kỳ hậu thuộc địa cho Việt Nam và ba nước Đông Dương. Dù vẫn phải đương đầu với những khó khăn, mất mát do hậu quả chiến tranh để lại, nhân dân Việt Nam đã có thêm niềm tin và động lực quyết tâm tiến lên con đường thống nhất đất nước, xây dựng một xã hội mới công bằng, dân chủ và văn minh. Những sự kiện của năm 1954 không chỉ có ý nghĩa đặc biệt đối với lịch sử Việt Nam mà còn có tác động sâu rộng tới tình hình chính trị quốc tế, góp phần làm sụp đổ hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân trên toàn thế giới.