Khởi nghĩa Hòn Khoai là một sự kiện tiêu biểu trong phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp xâm lược ở Nam Bộ những năm đầu thế kỷ XX. Vào ngày 13 tháng 12 năm 1940, tại đảo Hòn Khoai thuộc tỉnh Cà Mau, khởi nghĩa đã nổ ra dưới sự lãnh đạo của nhà cách mạng trẻ Phan Ngọc Hiển. Dưới sự chỉ huy sáng suốt của đồng chí Phan Ngọc Hiển cùng sự phối hợp của các chiến sĩ và nhân dân địa phương, lực lượng nghĩa quân đã tổ chức tấn công đồn lính bảo an Pháp, với khí thế quyết liệt, thể hiện ý chí quật cường của nhân dân miền cực Nam Tổ quốc trong cuộc đấu tranh bảo vệ độc lập tự do.

Mặc dù khởi nghĩa Hòn Khoai không thành công trọn vẹn và bị đàn áp sau đó, nhưng chiến công này có ý nghĩa lịch sử sâu sắc. Đó là tiếng súng mở đầu làm rung động cả Nam Kỳ và góp phần cổ vũ mạnh mẽ phong trào cách mạng giải phóng dân tộc trong toàn khu vực. Lòng dũng cảm, tinh thần sẵn sàng hy sinh của những người tham gia khởi nghĩa đã tiếp thêm niềm tin cho các tầng lớp nhân dân, hun đúc ý chí chiến đấu và để lại những bài học lớn về lòng yêu nước, ý thức tổ chức, đoàn kết vượt qua gian khổ của con người Việt Nam trước kẻ thù ngoại xâm. Khởi nghĩa Hòn Khoai trở thành biểu tượng bất diệt của chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong lịch sử đấu tranh hàng trăm năm của dân tộc.