Lá của cây xoài là một bộ phận quan trọng đóng vai trò thiết yếu trong quá trình quang hợp và trao đổi chất của cây. Lá xoài thường có hình dạng thuôn dài, mép nguyên, mặt trên màu xanh thẫm, bóng và gân lá rõ nét. Khi còn non, lá thường có màu đỏ đồng hoặc tím nhạt, mềm mại và dễ uốn cong; khi già, lá chuyển sang màu xanh đậm, dày dạn và cứng cáp hơn. Cấu trúc và đặc điểm của lá giúp cây xoài tăng hiệu quả hấp thụ ánh sáng mặt trời, góp phần cung cấp dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển và sinh trưởng. Ngoài ra, nhờ khả năng thích nghi với các điều kiện khí hậu nhiệt đới, lá xoài cũng giúp hạn chế sự mất nước qua bề mặt lá, giữ cho cây tồn tại bền vững ngay cả khi nguồn nước hạn chế.

Không những đóng vai trò sinh học đối với cây, lá xoài còn mang lại nhiều giá trị trong đời sống hàng ngày và y học dân gian. Ở nhiều vùng nông thôn Việt Nam, lá xoài non thường được sử dụng làm nguyên liệu trong các bài thuốc dân gian chữa tiểu đường, cao huyết áp hay cảm lạnh nhờ chứa các hợp chất chống oxy hóa và kháng viêm tự nhiên. Đặc biệt, trong các dịp lễ hội truyền thống, người ta còn dùng lá xoài để trang trí nhà cửa, mang ý nghĩa cầu bình an và may mắn. Hơn nữa, qua các nghiên cứu khoa học hiện đại, thành phần chiết xuất từ lá xoài ngày càng được quan tâm nhờ khả năng hỗ trợ phòng chống một số căn bệnh mãn tính, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống con người.

Ở khía cạnh môi trường, tán lá xoài tỏa rộng còn giúp tạo bóng mát, chống xói mòn đất và duy trì hệ sinh thái ổn định trong khu vực trồng. Sự rụng lá tự nhiên của cây tạo lớp phủ hữu cơ dưới gốc, bổ sung dinh dưỡng cho đất và nuôi dưỡng vi sinh vật có lợi. Nhìn chung, dù là bộ phận đơn giản nhưng lá cây xoài ẩn chứa nhiều giá trị sinh thái, văn hóa và kinh tế. Việc nhận thức được vai trò của lá không chỉ nâng cao hiểu biết về nông nghiệp mà còn giúp mỗi người thêm trân trọng và bảo vệ hệ thực vật xung quanh mình, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng như hiện nay.