Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập vào ngày 22 tháng 12 năm 1944 tại khu rừng Trần Hưng Đạo, thuộc huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng. Đây là tổ chức tiền thân của Quân đội Nhân dân Việt Nam, có vai trò hết sức quan trọng trong tiến trình cách mạng chống thực dân Pháp và phát xít Nhật. Ban đầu, lực lượng của đội chỉ gồm 34 cán bộ, chiến sĩ do đồng chí Võ Nguyên Giáp trực tiếp chỉ huy, trang bị thô sơ, thiếu thốn về cả vũ khí lẫn hậu cần, nhưng được xây dựng với tinh thần kỷ luật tự giác, đoàn kết, kiên trung và tôn trọng nhân dân, cùng quyết tâm thực hiện sứ mệnh giải phóng dân tộc.

Ngay sau khi thành lập, đội đã tiến hành thành công hai trận đánh đầu tiên tại Phai Khắt và Nà Ngần, tạo ra tiếng vang lớn, cổ vũ mạnh mẽ lòng yêu nước và ý chí đấu tranh của quần chúng. Những thắng lợi ấy không chỉ mang ý nghĩa quân sự mà còn là bước ngoặt về chính trị, khẳng định được khả năng lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đội đã nhanh chóng mở rộng, phát triển thành các phân đội lớn hơn, trở thành lực lượng nòng cốt lãnh đạo nhân dân vùng lên kháng chiến, đặt nền móng cho sự hình thành, phát triển của các đơn vị quân đội cách mạng trong toàn quốc sau này.

Vai trò lịch sử của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân không chỉ giới hạn ở giai đoạn mở đầu cuộc kháng chiến mà còn tạo dấu ấn đậm nét về truyền thống chiến đấu anh hùng, tinh thần đồng đội, lòng trung thành tuyệt đối với sự nghiệp cách mạng. Kỷ niệm ngày thành lập đội đã trở thành ngày truyền thống của Quân đội Nhân dân Việt Nam, nhắc nhở các thế hệ hôm nay và mai sau luôn phát huy những giá trị cao quý, không ngừng vun đắp sức mạnh tổng hợp để bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền của Tổ quốc. Chính từ hạt giống đỏ ấy, quân đội ta đã lớn mạnh không ngừng, tiếp nối và hoàn thành sứ mệnh lịch sử được giao phó.