Ninh Thuận là một vùng đất ven biển Nam Trung Bộ, có lịch sử lâu đời gắn liền với nền văn hóa Chăm Pa cổ đại. Từ thế kỷ thứ II sau Công Nguyên, nơi đây từng là trung tâm quan trọng của vương quốc Chăm Pa, minh chứng là những di tích chăm như tháp Po Klong Garai, tháp Po Rome vẫn còn tồn tại đến ngày nay. Trong suốt nhiều thế kỷ, Ninh Thuận đã đóng vai trò là cửa ngõ giao thương của các thương nhân nước ngoài, đồng thời cũng là vùng đất chịu nhiều biến động lịch sử khi liên tục bị các triều đại phong kiến Việt Nam kiểm soát và sát nhập vào lãnh thổ Đại Việt từ thế kỷ XVII.

Theo dòng lịch sử, từ triều Nguyễn trở đi, Ninh Thuận dần trở thành một phần quan trọng trong sự phát triển của Nam Trung Bộ. Dưới thời Pháp thuộc, nơi đây được tổ chức thành tỉnh với hệ thống hành chính hiện đại hơn, góp phần hình thành cộng đồng cư dân đa dạng người Kinh, Chăm, Raglai. Từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Ninh Thuận đã chứng kiến các phong trào đấu tranh cách mạng của nhân dân địa phương, trải qua chiến tranh và giải phóng, trở thành một phần của tỉnh Thuận Hải (gồm Ninh Thuận và Bình Thuận). Đến năm 1992, Ninh Thuận được tái lập lại thành tỉnh riêng, ghi dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế-xã hội địa phương.

Ngày nay, Ninh Thuận nổi tiếng với nền văn hóa đặc sắc, đặc biệt là văn hóa Chăm, cùng những truyền thống lịch sử phong phú từ nhiều cộng đồng dân cư khác nhau. Bên cạnh các di tích lịch sử, vùng đất này còn được biết đến với những tiến bộ về kinh tế biển, năng lượng sạch và du lịch nghỉ dưỡng. Qua các thời kỳ, lịch sử Ninh Thuận là câu chuyện về sự giao thoa, thích nghi và phát triển không ngừng của con người ở vùng duyên hải đầy nắng gió, góp phần tạo nên bản sắc độc đáo cho khu vực Nam Trung Bộ Việt Nam.