Mỗi khi mùa xuân đến, hình ảnh cây gạo đầu làng lại hiện lên như biểu tượng không thể thiếu trong ký ức của bao thế hệ người dân quê hương tôi. Cây gạo cao lớn sừng sững, đứng lặng lẽ nơi đầu làng như một người bảo vệ âm thầm và bền bỉ qua năm tháng. Thân cây xù xì, từng lớp vỏ nứt nẻ hằn in dấu thời gian, chứng kiến biết bao đổi thay của làng quê. Khi tiết trời se lạnh nhường chỗ cho những tia nắng xuân dịu dàng, đó cũng là lúc cây gạo bắt đầu trổ hoa. Những bông hoa đỏ rực cháy bừng lên trên nền trời xanh ngắt, khiến bất cứ ai đi ngang cũng phải dừng chân ngắm nhìn. Vẻ đẹp ấy không chỉ thu hút những đàn chim về ríu rít mà còn quyến luyến biết bao ánh mắt trẻ thơ cùng nỗi nhớ nhung của người con xa xứ.

Không như những loài cây khác trổ lá non xanh mơn mởn, cây gạo vào mùa hoa lại trút hết lá để từng chùm hoa nở bung khoe sắc. Những bông hoa năm cánh dày mọng, màu đỏ rực rỡ như ngọn lửa bất diệt, tạo nên khung cảnh vừa thiêng liêng vừa bình dị. Dưới tán cây cổ thụ ấy, mỗi buổi chiều tà, các cụ già trong làng thường ngồi nghỉ chân, kể cho nhau nghe những câu chuyện xưa cũ. Lũ trẻ con nô đùa, chờ nhặt những cánh hoa rơi xuống đất rồi mang về chơi đồ hàng. Cây gạo không chỉ làm đẹp cho làng mà còn chở che cho tâm hồn bao thế hệ, là nơi níu giữ tình quê, là miền ký ức bình dị mà sâu sắc trong lòng mỗi người dân.

Cây gạo đầu làng còn gắn liền với nhiều phong tục, tập quán của người dân quê tôi. Vào những dịp lễ hội mùa xuân, bà con lại tập trung dưới gốc cây gạo để chúc tụng, trao nhau lời cầu an. Những nghệ nhân cao niên đôi khi bên gốc cây ấy lại ngân nga câu ví, điệu chèo mang âm hưởng dân gian. Nhìn cây gạo vươn tán rộng giữa nắng xuân, tôi chợt nhận ra rằng cây không chỉ mang vẻ đẹp tự nhiên mà còn ẩn chứa trong đó cả hồn quê, tình người, là biểu tượng trường tồn của sức sống, của tình yêu và niềm tin vào tương lai sáng lạn. Hình ảnh cây gạo đầu làng vì thế đã đi sâu vào tâm thức, để mỗi ai xa quê khi nhớ về nơi chôn nhau cắt rốn lại nhớ đến sắc đỏ rực rỡ, nhớ đến tuổi thơ bình yên bên bóng cây gạo năm nào.