Dân chủ cơ sở là nền tảng quan trọng trong việc xây dựng một xã hội dân chủ, dân quyền được thực hiện đầy đủ từ cấp thôn, xã đến các tổ chức chính trị - xã hội. Đây chính là nơi người dân trực tiếp tham gia vào quá trình quản lý, quyết định các vấn đề của cộng đồng thông qua các hoạt động như hội nghị nhân dân, bầu cử, tham gia đóng góp ý kiến xây dựng quy chế và giám sát thực hiện chính sách. Dân chủ cơ sở không chỉ tạo điều kiện để tiếng nói của người dân được lắng nghe mà còn góp phần xây dựng niềm tin vào bộ máy lãnh đạo, thúc đẩy sự phát triển đồng thuận, hài hòa giữa lợi ích cá nhân và tập thể.

Việc thực hiện dân chủ ở cơ sở có vai trò đặc biệt trong nâng cao chất lượng đời sống của nhân dân. Thông qua các khâu như công khai tài chính, lấy ý kiến, giám sát chương trình xây dựng, người dân được đảm bảo quyền được biết, được bàn, được làm, được kiểm tra; nhờ đó hạn chế sự tùy tiện, tiêu cực, những yếu kém trong quản lý. Khi quyền lực được phân cấp và minh bạch hóa, người dân sẽ chủ động hơn trong phát triển kinh tế, tham gia bảo vệ môi trường, phòng chống tệ nạn xã hội và cùng đồng hành với chính quyền trong việc tổ chức các phong trào, hoạt động vì lợi ích chung của cộng đồng địa phương.

Tuy nhiên, để thực hiện tốt dân chủ cơ sở, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, mặt trận tổ quốc và các tổ chức đoàn thể nhằm phổ biến kiến thức pháp luật, đào tạo kỹ năng tham gia xã hội cho người dân. Việc nâng cao nhận thức về quyền và nghĩa vụ, tránh tình trạng dân chủ hình thức cũng là điều kiện căn bản giúp dân chủ cơ sở đi vào đời sống thực tế hiệu quả hơn. Đồng thời, khi các cơ chế tiếp nhận ý kiến và phản hồi được cải tiến, các nguồn lực xã hội phát huy đúng mức sẽ tạo nên động lực mạnh mẽ thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững từ cơ sở.