Chính trị viên là một chức danh quan trọng trong hệ thống tổ chức của các lực lượng vũ trang, nhất là trong quân đội và công an tại một số quốc gia, trong đó có Việt Nam. Vai trò chính của chính trị viên nhằm lãnh đạo, định hướng tư tưởng và giáo dục lý tưởng cách mạng cho cán bộ, chiến sĩ, góp phần tăng cường sức mạnh đoàn kết và ý chí chiến đấu của tập thể đơn vị. Chính trị viên không chỉ là người giữ vai trò phụ trách công tác chính trị mà còn là người đại diện cho đảng ủy, trực tiếp thực hiện các chủ trương, nghị quyết của Đảng đối với đơn vị mình phụ trách. Điều này giúp đảm bảo mọi hoạt động trong đơn vị được diễn ra theo đúng đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước.

Ngoài việc làm công tác giáo dục về tư tưởng chính trị, chính trị viên còn tham gia kiểm tra, giám sát và đôn đốc thực hiện nhiệm vụ của đơn vị; kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, giải quyết các vấn đề phát sinh, ngăn ngừa các biểu hiện sai lệch về mặt nhận thức trong nội bộ. Họ là cầu nối giữa cấp ủy Đảng với các thành viên trong đơn vị, giúp truyền đạt kịp thời các thông tin, định hướng dư luận và xây dựng niềm tin vững chắc vào lãnh đạo. Ở mỗi cấp độ đơn vị khác nhau, chính trị viên có quyền hạn, trách nhiệm và phương pháp tiếp cận phù hợp, nhưng nhìn chung họ đều giữ vai trò chủ chốt trong tư tưởng, tinh thần cũng như sự ổn định nội bộ của lực lượng.

Bên cạnh đó, chính trị viên cũng thường xuyên phối hợp với chỉ huy trưởng, cùng xây dựng kế hoạch huấn luyện, giáo dục truyền thống và nâng cao bản lĩnh, phẩm chất đạo đức cho cán bộ, chiến sĩ. Sự hiện diện và hoạt động tích cực của chính trị viên góp phần bảo đảm sự vững mạnh về chính trị, tạo nền tảng để hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao. Vai trò của chính trị viên trong quân đội hay lực lượng vũ trang không chỉ dừng lại ở công tác tư tưởng mà còn là nhân tố thúc đẩy phát triển đoàn kết, gắn bó trong toàn đơn vị, từ đó nâng cao hiệu quả công tác, sẵn sàng đáp ứng mọi yêu cầu, tình huống quốc phòng và an ninh của đất nước.