Hồng quân Liên Xô, chính thức là Quân đội đỏ, được thành lập sau Cách mạng Tháng Mười năm 1917 với mục tiêu bảo vệ chính quyền Xô viết khỏi những thế lực chống đối trong nước và ngoại xâm. Từ những năm đầu tiên với trang thiết bị lạc hậu và sự thiếu đồng bộ, Hồng quân từng bước lớn mạnh nhờ các cải cách quân sự sâu rộng và các chương trình công nghiệp hóa quốc phòng. Trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại (1941-1945), Hồng quân đóng vai trò then chốt đánh bại phát xít Đức, giải phóng nhiều nước Đông Âu và tiến vào Berlin vào mùa xuân năm 1945. Sự kiên cường của binh sĩ và chiến lược “chiến tranh toàn dân” đã giúp Hồng quân vượt qua khó khăn, tổn thất lớn về nhân mạng, trở thành lực lượng quân sự mạnh mẽ, góp phần quyết định lên cán cân quyền lực thế giới trong nửa sau thế kỷ XX.

Quá trình phát triển của Hồng quân Liên Xô gắn liền với kỹ thuật quân sự đặc biệt và nghệ thuật tác chiến sâu sắc. Những tư tưởng chiến lược như “bọc hậu sâu,” “tấn công đột phá” hay “phối hợp liên quân” đã tạo dấu ấn mạnh mẽ trong lịch sử quân sự hiện đại. Các vụ phản công nổi tiếng như trận phá vây Leningrad, đại thắng Stalingrad và chiến dịch Bagration minh chứng cho năng lực tổ chức, khả năng động viên nguồn lực và ý chí chiến đấu vượt trội. Việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất vũ khí, xe tăng T-34, pháo Katyusha và máy bay chiến đấu MiG góp phần nâng cao sức mạnh chiến đấu, làm thay đổi bộ mặt chiến trường châu Âu trong Thế chiến thứ hai.

Sau chiến tranh, Hồng quân tiếp tục đóng vai trò quan trọng bảo vệ hòa bình, củng cố vị thế của Liên Xô trên trường quốc tế và hỗ trợ các phong trào giải phóng dân tộc ở nhiều nước. Đặc thù của Hồng quân không chỉ ở sức mạnh vật chất mà còn ở tinh thần đoàn kết, quyết tâm bảo vệ tổ quốc. Tuy nhiên, trong những năm cuối cùng của Liên Xô, Hồng quân phải đối mặt với nhiều thách thức kinh tế, chính trị và sự thay đổi trong cấu trúc xã hội. Dù trải qua nhiều biến động, di sản của Hồng quân vẫn được đánh giá cao về mặt lịch sử, ảnh hưởng lớn đến học thuyết quân sự và sự phát triển của quân đội Nga hiện đại.