Hiệp định SPS (Sanitary and Phytosanitary Measures) là một trong các hiệp định quan trọng của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), nhằm điều chỉnh các biện pháp về kiểm dịch động thực vật, bảo vệ sức khỏe con người, động vật và thực vật trong thương mại quốc tế. Mục tiêu chính của hiệp định này là đảm bảo rằng các quy định vệ sinh và kiểm dịch thực phẩm không tạo ra rào cản thương mại bất hợp lý giữa các quốc gia thành viên. SPS cho phép các nước áp dụng những quy định nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm, động vật và thực vật nhưng phải dựa trên cơ sở khoa học và không được sử dụng các biện pháp này như một hình thức bảo hộ thương mại trá hình.

Trong quá trình thực hiện hiệp định SPS, các quốc gia thành viên WTO phải minh bạch các quy định liên quan, tạo điều kiện thuận lợi cho việc trao đổi thông tin giữa các bên liên quan. Việc ban hành các biện pháp SPS mới cần dựa trên đánh giá rủi ro khoa học cụ thể, đồng thời cần tham khảo các tiêu chuẩn quốc tế do các tổ chức như Codex Alimentarius, Tổ chức Thú y Thế giới (OIE) và Tổ chức Bảo vệ Thực vật Quốc tế (IPPC) đặt ra. Nếu một nước đưa ra tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn tiêu chuẩn quốc tế, cần cung cấp bằng chứng khoa học rõ ràng chứng minh tính hợp lý của biện pháp đó để tránh tranh chấp giữa các bên.

Tại Việt Nam, hiệp định SPS giữ vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy xuất nhập khẩu nông sản, thực phẩm sang các thị trường khó tính như EU, Hoa Kỳ hay Nhật Bản. Việc tuân thủ các quy định SPS không chỉ giúp nâng cao chất lượng, an toàn sản phẩm mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng trong nước. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất chính là yếu tố kỹ thuật, công nghệ và kinh nghiệm thực tiễn để đáp ứng yêu cầu ngày càng chặt chẽ của các đối tác quốc tế. Do đó, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và nhà sản xuất nhằm nâng cao năng lực quản lý, giám sát chất lượng là yếu tố then chốt giúp Việt Nam phát huy hiệu quả thực thi hiệp định SPS trong hội nhập kinh tế quốc tế.