Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) được thành lập vào ngày 15 tháng 6 năm 2001 với sự tham gia sáng lập của sáu quốc gia: Trung Quốc, Nga, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan và Uzbekistan. Sự ra đời của SCO xuất phát từ nhu cầu xây dựng lòng tin, hợp tác an ninh và phát triển kinh tế giữa các nước láng giềng khu vực Á - Âu, trong bối cảnh tình hình quốc tế có nhiều biến động phức tạp. Tổ chức này lấy trọng tâm là thúc đẩy hợp tác đa phương nhằm đảm bảo hòa bình, ổn định khu vực, chống các mối đe dọa phổ biến như chủ nghĩa khủng bố, cực đoan tôn giáo, ma túy và tội phạm xuyên quốc gia.

Trong hơn hai thập kỷ phát triển, SCO đã không ngừng mở rộng về quy mô và lĩnh vực hợp tác. Ấn Độ và Pakistan chính thức trở thành thành viên đầy đủ vào năm 2017, nâng tổng số thành viên lên tám nước. Ngoài ra, tổ chức còn có các nước quan sát viên và đối tác đối thoại như Iran, Afghanistan, Mông Cổ, Belarus, giúp mở rộng phạm vi ảnh hưởng và vai trò khu vực. Không chỉ chú trọng vấn đề an ninh, SCO còn tập trung thúc đẩy hợp tác về kinh tế, văn hóa, giao lưu nhân dân và đối phó hiệu quả với các thách thức phi truyền thống như biến đổi khí hậu và dịch bệnh.

Ngày nay, Tổ chức Hợp tác Thượng Hải đóng vai trò quan trọng trong cấu trúc an ninh và hợp tác châu Á - Âu, góp phần định hình cục diện chiến lược mới ở khu vực này. Với tư cách là một diễn đàn lớn thứ hai chỉ sau Liên hợp quốc về quy mô dân số, SCO tạo ra cơ hội hợp tác to lớn giữa các nước thành viên, đồng thời tăng cường tiếng nói chung trong việc giải quyết các vấn đề toàn cầu. Tổ chức này được kỳ vọng sẽ tiếp tục mở rộng, nâng cao hiệu quả hoạt động và trở thành cơ chế then chốt thúc đẩy hòa bình, ổn định và phát triển bền vững trong thế kỷ XXI.