Nguyễn Gia Trí là một nghệ sĩ tài hoa, được xem như “cha đẻ” của nghệ thuật sơn mài hiện đại Việt Nam. Tranh của ông không chỉ đơn thuần là sự kết hợp hài hòa giữa các vật liệu truyền thống như vàng, bạc, vỏ trứng với sơn ta, mà còn là những bản giao hưởng ánh sáng, màu sắc và bố cục độc đáo. Qua từng tác phẩm, Nguyễn Gia Trí đã thổi hồn vào nghệ thuật sơn mài, biến chất liệu tưởng như thô mộc ấy thành phương tiện biểu đạt sâu sắc tâm tư, cảm xúc. Những bức sơn mài của ông, chẳng hạn như các bộ tranh thiếu nữ trong vườn, đã ghi dấu ấn mạnh mẽ bằng phong cách thể hiện phi truyền thống, lồng ghép giữa hiện thực và trừu tượng, cùng nét thanh nhã mà hiện đại.

Không giống tranh sơn mài dân gian với màu sắc đơn điệu và mảng nét giản dị, tranh Nguyễn Gia Trí nổi bật bởi sự tỉ mỉ trong xử lý chất liệu và bố cục phức tạp. Ông dành nhiều năm khảo nghiệm, thử nghiệm để khai phá giới hạn của kỹ thuật sơn mài truyền thống. Tác phẩm của ông mang tính chất thơ mộng nhưng cũng đầy ẩn ý, với những hình ảnh thiếu nữ uyển chuyển cạnh lối cây, hồ nước, phản chiếu không gian đầy tính nội tâm và triết lý sống. Đôi lúc, người xem cảm nhận được trong tranh Giả Trí một nỗi niềm hoài cổ pha lẫn khao khát đổi mới, chắt lọc vẻ đẹp truyền thống để đưa vào cuộc sống đương đại, tạo nên sức sống bền lâu cho hội họa Việt Nam.

Tranh Nguyễn Gia Trí không chủ yếu kể chuyện mà hướng tới cảm xúc và liên tưởng trong tâm trí người thưởng ngoạn. Mỗi đường nét, mỗi lớp sơn đều gợi mở một phần tâm trạng, dẫn người xem đi qua nhiều lớp ý nghĩa ẩn dụ. Bức tranh nổi tiếng “Vườn xuân Trung Nam Bắc” chẳng hạn, không chỉ là bức họa hoành tráng về vẻ đẹp phụ nữ ba miền, mà còn sâu xa truyền tải niềm tự hào dân tộc, tái hiện một xã hội thanh bình, nền nã và đầy hy vọng. Chính bởi cách tiếp cận đề tài sâu rộng và khả năng thể hiện bậc thầy, Nguyễn Gia Trí không chỉ là danh họa lớn nhất của thế kỷ XX ở Việt Nam mà còn đưa nghệ thuật sơn mài nước nhà ra trường quốc tế, trở thành tượng đài trong lòng công chúng yêu nghệ thuật.