Ô nhiễm đất tại Hà Nội đang trở thành một vấn đề môi trường nghiêm trọng ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sức khỏe cộng đồng và sự phát triển kinh tế - xã hội của thủ đô. Cùng với tốc độ đô thị hóa nhanh, nhu cầu về đất đai để xây dựng nhà ở, công trình công cộng và khu sản xuất ngày càng tăng, hệ quả là diện tích đất nông nghiệp bị thu hẹp, quy mô xử lý chất thải chưa đáp ứng được thực tiễn. Bên cạnh đó, tình trạng rác thải sinh hoạt, chất thải công nghiệp, đặc biệt là các chất độc hại không được xử lý đúng quy trình đã khiến nguồn đất bị ô nhiễm với nồng độ kim loại nặng, dư lượng hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật vượt ngưỡng cho phép. Dòng chất thải len lỏi vào lòng đất trong các khu dân cư, làng nghề, khu công nghiệp tạo ra nguy cơ lớn về mất an toàn thực phẩm, giảm năng suất cây trồng, là tác nhân dẫn tới những bệnh nguy hiểm ở người.

Đặc biệt, tại các huyện ngoại thành như Thanh Trì, Đông Anh, Gia Lâm và Hoài Đức, nơi tập trung nhiều làng nghề truyền thống và khu công nghiệp, tình trạng ô nhiễm đất càng nghiêm trọng hơn. Các hoạt động xử lý nguồn thải còn mang tính tự phát, nhiều doanh nghiệp nhỏ hoặc hộ gia đình thiếu ý thức về bảo vệ môi trường thường xuyên xả thải trực tiếp ra môi trường mà không trải qua khâu xử lý, dẫn đến tích tụ các chất độc hại như chì, cadimi, thủy ngân trong đất. Ngoài ra, việc sử dụng phân bón hóa học, thuốc trừ sâu quá mức trên diện rộng đã làm xói mòn tầng đất mặt, thay đổi cấu trúc vi sinh vật và làm thoái hóa tài nguyên đất. Trong khi đó, hệ thống giám sát, kiểm tra và xử lý ô nhiễm chưa thể bao phủ hết các khu vực, gây khó khăn cho công tác quản lý cũng như phòng chống ô nhiễm đất.

Ô nhiễm đất ở Hà Nội không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn đe doạ tới mục tiêu phát triển bền vững của thành phố. Tác động phức tạp của ô nhiễm đất kéo theo hàng loạt vấn đề khác như ùn tắc giao thông do đất nông nghiệp bỏ hoang, thiếu nguồn nước sạch, nguy cơ ngộ độc thực phẩm từ sản phẩm nông nghiệp trồng trên đất bị ô nhiễm. Để giải quyết vấn đề này, Hà Nội cần triển khai đồng bộ các giải pháp như đầu tư công nghệ xử lý chất thải tiên tiến, tăng cường kiểm tra giám sát các khu vực có nguy cơ cao, nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của bảo vệ đất, đồng thời xây dựng hệ thống quy định pháp luật chặt chẽ nhằm đảm bảo việc sử dụng, khai thác đất đúng quy hoạch, góp phần giữ gìn sự phát triển xanh và bền vững cho thủ đô.