Sự kiện giành độc lập của Việt Nam là dấu mốc lịch sử trọng đại, đánh dấu sự chấm dứt hàng chục năm đô hộ của thực dân Pháp. Từ cuối thế kỷ XIX, Việt Nam bị biến thành thuộc địa, nhân dân sống trong cảnh áp bức, bóc lột và mất mát tự do. Trong bầu không khí ngột ngạt ấy, phong trào yêu nước nổ ra ở khắp nơi, từ các cuộc khởi nghĩa nông dân cho tới sự xuất hiện của những tổ chức chính trị có đường lối cách mạng rõ ràng như Đảng Cộng sản Đông Dương. Ý chí độc lập, tự do ngày càng lan rộng trong mọi tầng lớp nhân dân, đặc biệt sau ảnh hưởng của Cách mạng Tháng Mười Nga và sự phát triển của tư tưởng Mác-Lênin tại Việt Nam.

Cuối cùng, thời cơ lịch sử đã tới vào cuối Chiến tranh Thế giới thứ hai khi thực dân Pháp suy yếu, phát xít Nhật đầu hàng Đồng Minh. Ngày 19/8/1945, với sự lãnh đạo tài tình của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản, cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám bùng nổ, thu hút sự tham gia đông đảo của quần chúng nhân dân trên khắp cả nước. Đỉnh cao của phong trào là ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội, Hồ Chí Minh đã đọc “Tuyên ngôn Độc lập”, chính thức khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, khẳng định quyền tự do, độc lập của dân tộc Việt Nam trước toàn thể thế giới.

Sau khi giành được độc lập, Việt Nam phải đối mặt với muôn vàn thử thách, từ nạn đói, dốt triền miên cho đến nguy cơ quay trở lại xâm lược của thực dân Pháp và các thế lực đế quốc. Tuy nhiên, nhờ ý chí đoàn kết toàn dân và sự lãnh đạo kiên cường của Đảng, nhân dân Việt Nam đã kiên quyết bảo vệ nền độc lập non trẻ, tiếp tục đấu tranh suốt nhiều thập kỷ để thống nhất đất nước. Thắng lợi của cuộc Cách mạng Tháng Tám và sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã trở thành nguồn cảm hứng lớn lao cho phong trào giải phóng dân tộc trên toàn thế giới, thể hiện khát vọng mãnh liệt về quyền sống, quyền làm người và quyền tự quyết của một dân tộc nhỏ bé nhưng anh dũng.