Hội nghị Geneva năm 1954 là một sự kiện ngoại giao có ý nghĩa to lớn đối với lịch sử hiện đại Việt Nam nói riêng và khu vực Đông Dương nói chung. Hội nghị này diễn ra từ ngày 26 tháng 4 đến ngày 21 tháng 7 năm 1954 tại thành phố Geneva của Thụy Sĩ, với sự tham dự của các cường quốc lớn như Liên Xô, Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc cùng đại diện các quốc gia trong khu vực Đông Dương gồm Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Quốc gia Việt Nam, Lào và Campuchia. Mục tiêu chính của hội nghị là thảo luận về việc khôi phục hòa bình tại bán đảo Triều Tiên và chấm dứt chiến tranh ở Đông Dương, sau khi thực dân Pháp chịu nhiều thất bại nặng nề trên chiến trường, đỉnh cao là chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ của quân và dân Việt Nam.

Kết quả quan trọng nhất của hội nghị Geneva là việc ký kết Hiệp định đình chiến giữa các bên liên quan đến chiến sự ở Đông Dương vào ngày 21 tháng 7 năm 1954. Theo những điều khoản được quy định trong hiệp định, hai miền Nam Bắc Việt Nam sẽ lấy vĩ tuyến 17 làm giới tuyến quân sự tạm thời nhằm tạo điều kiện cho việc tổ chức tổng tuyển cử thống nhất đất nước trong vòng hai năm. Đồng thời, Pháp phải rút toàn bộ quân đội khỏi Lào, Campuchia và miền Bắc Việt Nam, công nhận nền độc lập của ba nước này. Tuy nhiên, hiệp định chỉ mang tính chất tạm thời và không thể giải quyết triệt để các mâu thuẫn chính trị sâu sắc giữa các bên, khiến tiến trình đấu tranh vì độc lập, tự do, thống nhất của nhân dân Việt Nam vẫn còn tiếp tục kéo dài.

Hội nghị Geneva cũng phản ánh rõ nét cục diện chính trị và tương quan lực lượng quốc tế sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Đây là dịp để các cường quốc áp đặt ảnh hưởng vào khu vực Đông Nam Á, đồng thời tạo ra mô hình chia cắt lãnh thổ bằng vĩ tuyến, dẫn đến sự tồn tại song song hai chế độ chính trị khác nhau tại Việt Nam. Tuy vẫn chưa thực sự mang lại hòa bình và thống nhất cho toàn bộ đất nước, kết quả của hội nghị cho thấy vai trò nổi bật của ngoại giao Việt Nam trên trường quốc tế, góp phần làm thay đổi sâu sắc lịch sử dân tộc cũng như khẳng định khát vọng giành độc lập, tự chủ của nhân dân các quốc gia Đông Dương.