Bộ sử thi dài nhất thế giới được ghi nhận hiện nay là sử thi Mahabharata của Ấn Độ cổ đại. Mahabharata không chỉ nổi bật về độ dài mà còn về tầm ảnh hưởng sâu rộng lên văn hóa, triết học, xã hội và nghệ thuật của khu vực Nam Á cũng như nhiều quốc gia khác. Sử thi này được cho là do nhà hiền triết Vyasa biên soạn, bao gồm khoảng 100.000 câu thơ đôi (shloka) bằng tiếng Phạn, tương đương với trên 1,8 triệu chữ, lớn hơn nhiều lần so với các bộ sử thi nổi tiếng khác như Iliad và Odyssey của Hy Lạp cộng lại. Nội dung sử thi xoay quanh cuộc chiến tranh giành ngai vàng của hai nhánh hoàng gia Kaurava và Pandava, đồng thời gửi đến những thông điệp sâu sắc về đạo lý, pháp luật, luân thường đạo lý và ý nghĩa của sự tồn tại con người.

Không chỉ dừng lại ở việc kể về một cuộc chiến tranh, Mahabharata còn chứa đựng hàng loạt truyện kể ngắn, triết lý, các phần phụ lục về tôn giáo, phong tục tập quán và đời sống hằng ngày. Đặc biệt, trường ca này bao hàm cả Bhagavad Gita, một trong những tác phẩm triết học kinh điển và tâm linh nổi tiếng của nhân loại, trình bày các luận điểm nhằm trả lời những câu hỏi cốt lõi về đạo đức, công lý, trách nhiệm và giải thoát khỏi luân hồi. Chính vì sự phong phú về nội dung, đa dạng về thể loại, Mahabharata được ví như “bách khoa toàn thư” của xã hội Ấn Độ cổ đại, phản ánh đầy đủ nhất bản sắc tinh thần dân tộc và kho tàng tri thức nhân loại thời bấy giờ.

Với quy mô vĩ đại và chiều sâu tư tưởng, Mahabharata không chỉ là di sản kỳ vĩ của Ấn Độ mà còn góp phần to lớn vào kho tàng văn học thế giới. Đến ngày nay, Mahabharata tiếp tục hiện diện trong nhiều lĩnh vực như giáo dục, nghệ thuật sân khấu, văn học và phim ảnh trên toàn cầu. Tác phẩm này lan tỏa thành biểu tượng kết nối truyền thống với hiện đại, thúc đẩy các thế hệ tiếp nối khám phá, nghiên cứu không ngừng nghỉ và làm giàu thêm giá trị nhân văn trong đời sống con người.