Đấu tranh nghị trường là hình thức đấu tranh thông qua các cơ quan lập pháp như nghị viện, hội đồng nhân dân hoặc quốc hội. Đây là quá trình các đại biểu đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân sử dụng quyền lực được giao để tranh luận, đưa ra ý kiến, đề xuất, chất vấn hoặc phản biện đối với các chính sách, dự luật hoặc những vấn đề quan trọng của đất nước. Đấu tranh nghị trường không chỉ dừng lại ở việc phát biểu ý kiến mà còn bao gồm cả hoạt động thảo luận, thương lượng, vận động sự ủng hộ của các thành viên khác nhằm bảo vệ lợi ích của nhân dân, góp phần xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, quản lý đất nước theo hướng tiến bộ hơn.

Hình thức đấu tranh này thể hiện tính dân chủ trong đời sống chính trị xã hội, tạo điều kiện cho người dân tham gia quản lý nhà nước một cách gián tiếp thông qua các đại biểu mà mình bầu ra. Ngoài ra, đấu tranh nghị trường còn đóng vai trò là cầu nối giữa nhân dân với chính quyền, giúp tiếng nói của người dân được lắng nghe và những bất cập trong xã hội được phản ánh kịp thời tới các cơ quan chức năng. Trong lịch sử Việt Nam, hình thức đấu tranh nghị trường đã từng được các đảng phái, tổ chức yêu nước sử dụng như một công cụ quan trọng nhằm đòi hỏi tự do, dân chủ, cải thiện quyền lợi dân tộc dưới nhiều chế độ cai trị khác nhau, tiêu biểu là trong giai đoạn đấu tranh giải phóng dân tộc.

Tóm lại, đấu tranh nghị trường là phương thức đấu tranh hợp pháp, hòa bình, phù hợp với luật pháp của từng quốc gia, có tác động đến việc hoạch định chính sách và xây dựng pháp luật. Tuy thường diễn ra trong khuôn khổ các cơ quan nhà nước, song nó đòi hỏi đại biểu phải kiên trì, bản lĩnh, có kiến thức, lý lẽ sắc bén và tinh thần trách nhiệm cao đối với xã hội. Sự phát triển của đấu tranh nghị trường là dấu hiệu của một nền dân chủ trưởng thành, nơi pháp luật được tôn trọng và tiếng nói của mọi tầng lớp trong xã hội đều có cơ hội được cân nhắc, lắng nghe trong quá trình quản lý, điều hành đất nước.