Lý lịch tư pháp là một loại giấy tờ quan trọng trong quá trình xác minh nhân thân và kiểm tra tiền sử pháp lý của cá nhân. Đây là tài liệu do cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp, nhằm mục đích chứng nhận một cá nhân có hoặc không có án tích, cũng như các quyết định xử phạt liên quan đến pháp luật. Lý lịch tư pháp thường được yêu cầu trong rất nhiều thủ tục hành chính, đặc biệt khi công dân có nhu cầu xin việc làm, học tập, xuất cảnh ra nước ngoài hoặc thực hiện các giao dịch dân sự quan trọng.

Việc sử dụng lý lịch tư pháp giúp các cơ quan, tổ chức đảm bảo tính minh bạch và an toàn khi tiếp nhận nhân sự hoặc hợp tác với đối tác mới. Trong nhiều trường hợp, các đơn vị tuyển dụng muốn nắm rõ quá khứ pháp lý của ứng viên để đảm bảo họ đáp ứng đủ điều kiện theo quy định pháp luật và phù hợp với tiêu chuẩn đạo đức, nghề nghiệp. Đối với cá nhân, việc sở hữu lý lịch tư pháp còn giúp chứng minh bản thân có tư cách tốt, không vi phạm pháp luật, tạo lợi thế trong công việc và học tập, đồng thời cũng là căn cứ để có thể bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình trước pháp luật.

Lý lịch tư pháp cũng được dùng trong các thủ tục như xin nhận con nuôi, kết hôn với người nước ngoài hay thành lập, quản lý doanh nghiệp. Ngoài ra, đây là giấy tờ cần thiết khi công dân Việt Nam hoặc người nước ngoài sinh sống tại Việt Nam muốn xác minh lý lịch cho việc làm các thủ tục định cư, nhập quốc tịch ở nước ngoài. Nhờ đó, lý lịch tư pháp đóng vai trò hỗ trợ quá trình hội nhập quốc tế, đồng thời góp phần giữ gìn trật tự an toàn xã hội thông qua việc quản lý thông tin về quá khứ pháp lý của mỗi cá nhân.