Đờn ca tài tử Nam Bộ là một thể loại âm nhạc truyền thống độc đáo, ra đời và phát triển mạnh mẽ tại vùng đất Nam Bộ từ cuối thế kỷ XIX. Đây là sự kết hợp hài hòa giữa đờn (biểu diễn các nhạc cụ dân tộc như đàn tranh, đàn kìm, đàn cò, đàn guitar phím lõm) và ca (hát theo các bài vọng cổ, dân ca hoặc tự sáng tác). Đờn ca tài tử không chỉ là nét văn hóa nghệ thuật, mà còn là cách người dân Nam Bộ gửi gắm tâm tư, cảm xúc về cuộc sống thường nhật, tình yêu quê hương và con người. Sự gần gũi, giản dị trong từng câu hát, điệu nhạc cùng với lòng say mê nghệ thuật của người biểu diễn đã tạo cho loại hình này một sức sống lâu bền và gắn bó sâu sắc với cộng đồng.

Một điểm đặc biệt của đờn ca tài tử Nam Bộ là tính tương tác giữa người biểu diễn và khán giả. Những buổi trình diễn thường diễn ra ở sân vườn, trên ghe thuyền hay trong các căn nhà nhỏ ven sông, nơi mọi người tụ họp sau một ngày lao động vất vả. Các nghệ nhân đờn ca không chỉ truyền tải tác phẩm mà còn sẵn sàng ứng biến, pha trò, giới thiệu lịch sử ca khúc hoặc thậm chí sáng tác lời mới ngay tại chỗ để phù hợp với hoàn cảnh. Chính điều này đã làm cho đờn ca tài tử trở thành không gian giao lưu, chia sẻ tình cảm đoàn kết, đồng thời thúc đẩy sự sáng tạo nghệ thuật mạnh mẽ thông qua hoạt động cộng đồng.

Từ năm 2013, đờn ca tài tử Nam Bộ đã được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Phi vật thể đại diện của nhân loại, tạo động lực lớn để bảo tồn và phát triển loại hình này. Nhiều lớp học, câu lạc bộ, liên hoan đờn ca tài tử được tổ chức khắp các tỉnh miền Tây Nam Bộ nhằm gìn giữ bản sắc, đồng thời truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ. Qua thời gian, đờn ca tài tử không chỉ đóng vai trò duy trì giá trị truyền thống mà còn góp phần quảng bá hình ảnh văn hóa Việt Nam đến bạn bè quốc tế, khẳng định dấu ấn sâu đậm của miền đất phương Nam trong bản đồ văn hóa dân tộc.