Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) là một chỉ tiêu kinh tế quan trọng, phản ánh mức biến động giá cả hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng mà các hộ gia đình phải chi trả trong một thời kỳ nhất định. Chỉ số này thường xuyên được sử dụng để đo lường tỷ lệ lạm phát, giúp các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân nhận biết xu hướng thay đổi mặt bằng giá cả trên thị trường. Trong CPI, rổ hàng hóa mẫu gồm nhiều nhóm tiêu dùng thiết yếu như thực phẩm, đồ uống, quần áo, nhà ở, y tế, giáo dục... Các mặt hàng này được tính toán và điều chỉnh tỷ trọng dựa trên mức chi tiêu thực tế của người tiêu dùng, đảm bảo rằng chỉ số phản ánh sát thực tế sức mua và mức sống của đại đa số dân cư.

Vai trò của chỉ số giá tiêu dùng không chỉ dừng lại ở việc đo lường lạm phát mà còn hỗ trợ nhà nước trong việc xây dựng và điều chỉnh các chính sách kinh tế vĩ mô như lương tối thiểu, các khoản trợ cấp xã hội, hoặc lãi suất ngân hàng. Khi CPI tăng cao, thể hiện lạm phát leo thang, đồng tiền mất giá, khiến chi phí sinh hoạt của người dân tăng lên, ảnh hưởng trực tiếp đến sức mua và chất lượng cuộc sống. Ngược lại, khi chỉ số giá tiêu dùng tăng trưởng thấp hoặc giảm, có thể báo hiệu nền kinh tế đang suy thoái, nhu cầu tiêu dùng giảm sút. Chính vì vậy, theo dõi diễn biến chỉ số giá tiêu dùng một cách liên tục là hết sức cần thiết đối với các cấp quản lý cũng như người dân và doanh nghiệp.