Xứ Đoài là một vùng đất cổ ở phía Tây Bắc của kinh thành Thăng Long – Hà Nội, thuộc khu vực trung tâm của đồng bằng Bắc Bộ Việt Nam. Tên gọi “Đoài” theo truyền thống gắn với phương Tây trong thuật ngữ phong thủy và phân chia hành chính xưa. Xứ Đoài từng bao gồm các huyện, xã thuộc tỉnh Sơn Tây cũ như Sơn Tây, Phúc Thọ, Quốc Oai, Đan Phượng, Thạch Thất... Vùng đất này nổi tiếng với lịch sử lâu dài, truyền thống văn hiến, địa hình đồi núi xen kẽ đồng bằng và nhiều dòng sông lớn như sông Đáy, sông Tích, tạo nên cảnh quan đặc trưng đầy thơ mộng.

Bên cạnh giá trị về lịch sử và địa lý, Xứ Đoài còn là cái nôi văn hóa của miền Bắc Việt Nam. Đây là nơi sản sinh ra nhiều làng quê cổ kính, đậm chất Việt với những đình làng, chùa chiền cổ, cùng vô số di sản văn hóa truyền thống như hát ca trù, hát chèo, nghề thủ công mỹ nghệ. Nói đến Xứ Đoài, không thể không nhắc tới dòng thi ca quê hương - hình ảnh cây đa, bến nước, sân đình đã đi vào biết bao tác phẩm nổi tiếng. Văn hóa Xứ Đoài phản ánh nét đẹp bình dị, mộc mạc nhưng sâu lắng và rất đặc trưng trong tâm thức người dân miền Bắc.

Ngày nay, dù thay đổi theo thời cuộc, Xứ Đoài vẫn giữ được lối sống và phong tục tập quán đặc sắc. Người dân nơi đây tự hào về truyền thống và quá khứ của vùng đất, tiếp nối những giá trị mà cha ông để lại. Thậm chí, khi Hà Nội mở rộng địa giới hành chính, phần lớn Xứ Đoài cũ đã trở thành các huyện ngoại thành phía Tây của thủ đô. Tuy nhiên, tinh thần Xứ Đoài – yêu quê hương, giữ gìn bản sắc, đoàn kết làng xã – vẫn là nền tảng vững chắc cho sự phát triển hiện đại mà vẫn đậm đà dấu ấn truyền thống.