Dây thần kinh phế vị, còn gọi là vagus nerve, là một trong mười hai dây thần kinh sọ quan trọng của cơ thể con người, được ký hiệu là dây thần kinh số X. Nó là dây thần kinh dài nhất trong hệ thống thần kinh sọ, xuất phát từ não bộ và kéo dài xuống tới tận vùng bụng, đi qua cổ, ngực, và nhiều cơ quan nội tạng quan trọng như tim, phổi, dạ dày và ruột. Chức năng chính của dây thần kinh phế vị là điều khiển các hoạt động tự động của cơ thể, chẳng hạn như điều chỉnh nhịp tim, huyết áp, hô hấp, tiêu hóa và thậm chí hỗ trợ kiểm soát phản xạ nuốt và nói.

Hoạt động của dây thần kinh phế vị thuộc hệ thần kinh đối giao cảm, đảm nhiệm vai trò giữ cân bằng trạng thái cơ thể, giúp hồi phục sau căng thẳng và mang lại cảm giác thư thái. Khi hệ thần kinh này được kích hoạt, nó giúp làm chậm nhịp tim, giảm huyết áp, tăng lưu lượng tiêu hoá và mang lại cảm giác bình tĩnh cho cơ thể. Ngoài ra, dây thần kinh phế vị còn liên kết mạnh mẽ với hệ miễn dịch và quá trình chống viêm tự nhiên, thông qua việc truyền tín hiệu giữa các cơ quan và não bộ để duy trì sức khoẻ tổng thể.

Nhiều nghiên cứu hiện đại đã chỉ ra rằng việc kích thích dây thần kinh phế vị, ví dụ thông qua các phương pháp như hít thở sâu, thiền, yoga hoặc thậm chí liệu pháp điện, có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe tâm thần và thể chất. Nó hỗ trợ giảm căng thẳng, lo âu, trầm cảm, cải thiện giấc ngủ và tăng khả năng miễn dịch. Chính vì thế, dây thần kinh phế vị ngày càng được quan tâm trong lĩnh vực y học, tâm lý học và các phương pháp điều trị toàn diện nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho con người.