Tết Thanh Minh năm 2023 rơi vào ngày mồng 5 tháng 4 dương lịch, tức ngày 15 tháng 2 âm lịch. Đây là một trong những ngày lễ truyền thống quan trọng của người Việt Nam, gắn liền với tục lệ tảo mộ, tưởng nhớ tổ tiên, phát huy đạo lý “uống nước nhớ nguồn”. Vào dịp này, các gia đình thường sum họp đông đủ, cùng nhau chuẩn bị lễ vật gồm hương, hoa, quả, bánh trái và các món ăn truyền thống để mang ra nghĩa trang, phần mộ của ông bà, cha mẹ. Việc dọn dẹp sạch sẽ phần mộ và thắp hương khấn nguyện còn thể hiện lòng hiếu kính, sự tri ân đối với người đã khuất, đồng thời cũng cầu mong cho người thân được bình an, khỏe mạnh, mọi việc hanh thông.

Những giá trị nhân văn của Tết Thanh Minh không chỉ dừng lại ở việc bày tỏ nghĩa tình với tổ tiên mà còn là dịp kết nối các thế hệ trong gia đình. Đây là cơ hội để con cháu tìm hiểu về gia phả, nguồn gốc của dòng họ, đồng thời nghe kể lại những câu chuyện xưa, những bài học quý giá từ các thế hệ đi trước. Không khí thanh tịnh, trang nghiêm nơi nghĩa trang vào những ngày đầu xuân càng làm tăng thêm ý nghĩa linh thiêng của ngày lễ này. Dù xã hội ngày càng phát triển, nhịp sống hiện đại có nhiều thay đổi nhưng truyền thống Tết Thanh Minh vẫn được gìn giữ như một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa tinh thần của người Việt.

Bên cạnh ý nghĩa tâm linh sâu sắc, Tết Thanh Minh còn mang yếu tố cộng đồng rõ nét khi tạo dựng không gian để mọi người gặp gỡ, thăm hỏi lẫn nhau sau những ngày bận rộn. Nhiều vùng quê vẫn còn giữ được tập tục tổ chức liên hoan nhỏ sau khi tảo mộ, mọi người cùng quây quần, chia sẻ với nhau bữa cơm thân mật dưới tán cây xanh, cảm nhận rõ hơn sự gắn kết của tình làng nghĩa xóm. Tết Thanh Minh như một nhịp cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, nuôi dưỡng những giá trị tốt đẹp về lòng biết ơn và trách nhiệm với tổ tiên, với cộng đồng, góp phần tạo nên bản sắc đặc trưng của văn hóa Việt Nam.