Dân tộc Mường là một trong những cộng đồng người bản địa lâu đời tại Việt Nam, phân bố chủ yếu ở vùng trung du và miền núi phía Bắc. Địa bàn sinh sống truyền thống của người Mường trải dài từ các tỉnh Hòa Bình, Thanh Hóa, Phú Thọ, Sơn La cho tới một phần trung du vùng Nghệ An, Bắc Giang và Tuyên Quang. Đặc biệt, tỉnh Hòa Bình được xem là quê hương gốc gác lớn nhất của dân tộc Mường, nơi tập trung đông đảo các bản làng, gia đình cùng nhiều nét văn hóa đặc sắc vẫn được giữ gìn nguyên vẹn qua nhiều thế hệ. Với tổng dân số khoảng gần 1,3 triệu người, người Mường đóng vai trò quan trọng trong bức tranh đa dạng văn hóa và lịch sử của các tỉnh trung du miền núi phía Bắc.

Nơi cư trú của người Mường thường là các thung lũng, ven sông suối, đồi núi thấp, nơi có đất đai màu mỡ và nguồn nước dồi dào thuận tiện cho sản xuất nông nghiệp. Kiểu nhà sàn truyền thống nằm giữa cây rừng và ruộng lúa nước là hình ảnh quen thuộc ở vùng Hòa Bình hay huyện Ngọc Lặc, Thường Xuân của tỉnh Thanh Hóa. Phần lớn các làng Mường được tổ chức thành cộng đồng đoàn kết, gắn bó quanh nguồn tài nguyên thiên nhiên và linh thiêng bản địa. Đời sống kinh tế của đồng bào dựa vào trồng trọt cây lương thực, đặc biệt là lúa nước, cùng với chăn nuôi gia súc, gia cầm và các nghề thủ công truyền thống như dệt thổ cẩm, rèn, mộc.

Tuy sống chủ yếu ở nông thôn miền núi, song người Mường cũng hiện diện ở một số xã vùng ven đô thị lớn, phù hợp với điều kiện di cư lao động hiện đại. Cộng đồng này nổi bật với khả năng hòa nhập và bảo tồn bản sắc văn hóa riêng, thể hiện rõ qua ngôn ngữ, trang phục và các lễ hội truyền thống độc đáo. Không chỉ tại Việt Nam, một bộ phận nhỏ người Mường cũng sinh sống tại một số nước lân cận nhờ quá trình di cư, giao lưu văn hóa. Tuy vậy, hình ảnh người Mường gắn liền nhất vẫn là cảnh sắc núi rừng Tây Bắc, với ruộng bậc thang xanh tốt, mái nhà sàn ấm cúng và tiếng nói Mường vang vọng giữa núi rừng Việt Nam.