Chùa Dâu, tọa lạc ở xã Thanh Khương, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, được xem là ngôi chùa cổ nhất Việt Nam hiện còn tồn tại. Chùa được xây dựng từ thế kỷ thứ II dưới thời nhà Hán, thời điểm Phật giáo bắt đầu du nhập vào Việt Nam. Đây là nơi có ý nghĩa lịch sử to lớn vì là trung tâm Phật giáo của Luy Lâu – thủ phủ bộ Giao Chỉ xưa. Được biết, Khu chùa từng là điểm dừng chân giảng đạo, truyền giáo cho các cao tăng Ấn Độ khi đến nước ta. Qua nhiều lần trùng tu, Chùa Dâu vẫn giữ được nét kiến trúc cổ kính, là minh chứng sống động cho sự phát triển lâu dài của Phật giáo tại Việt Nam.

Kiến trúc của Chùa Dâu độc đáo với tháp Hòa Phong nổi bật nằm chính giữa sân chùa. Tháp được xây dựng bằng gạch nung vào năm 1737, có dạng tám cạnh, sáu tầng, cao khoảng 17 mét. Bên trong tháp lưu giữ nhiều di vật quý như chuông đồng, tượng thờ và bia ký. Ngoại cảnh chùa mang vẻ thanh tịnh, cây cối xanh mát, lối đi phủ rêu phong tạo cảm giác bình yên. Trong tam bảo, các tượng Phật được bài trí trang nghiêm, thể hiện thẩm mỹ truyền thống và kỹ thuật điêu khắc tinh xảo của người xưa. Trải qua gần hai ngàn năm tồn tại, Chùa Dâu đã chứng kiến bao biến thiên của lịch sử dân tộc, trở thành biểu tượng văn hóa, tâm linh nổi bật của vùng đất Kinh Bắc.

Hàng năm, Chùa Dâu thu hút đông đảo du khách thập phương và Phật tử về lễ hội chùa Dâu diễn ra vào ngày 8 tháng Tư âm lịch. Lễ hội này được tổ chức long trọng với nhiều nghi thức truyền thống như rước kiệu, tế lễ, múa hát dân gian. Đây không chỉ là dịp để người dân tưởng nhớ công lao của các vị tiền bối truyền đạo, mà còn góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương. Bên cạnh giá trị về mặt tôn giáo và lịch sử, Chùa Dâu còn là nơi giao thoa giữa nhiều nền văn hóa, mang lại cảm hứng khám phá và chiêm nghiệm cho những ai yêu quý di sản miền Bắc Việt Nam.