Hát Xoan Phú Thọ là một loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo, gắn liền với đời sống tinh thần của người dân vùng đất tổ. Hình ảnh những người nghệ nhân trong bộ trang phục truyền thống, áo the khăn xếp, quây quần bên nhau dưới mái đình cổ kính, tạo nên một không gian đầy chất thơ và đậm nét văn hóa. Các diễn viên nam nữ đứng thành vòng tròn, vừa hát vừa múa những động tác uyển chuyển, hòa quyện cùng tiếng trống, phách nhịp nhàng. Mỗi tiết mục trình diễn không chỉ đơn thuần là một phần lễ hội mà còn là dịp để cộng đồng thể hiện lòng biết ơn các vị vua Hùng đã có công dựng nước qua những lời ca giản dị mà sâu lắng.

Đặc biệt, hát Xoan thường được tổ chức vào dịp đầu xuân, khi cây cối đâm chồi nảy lộc. Khung cảnh mùa lễ hội với sắc màu rực rỡ của hoa lá cùng sự sôi động của dòng người đến xem làm cho không khí trở nên náo nhiệt nhưng vẫn ấm áp tình quê. Trên nền sân đình, các đào xoan với tà áo tứ thân nhẹ nhàng, đôi tay mềm mại tiến lùi theo nhịp điệu trống cơm. Hình ảnh này không chỉ là đặc trưng văn hóa mà còn trở thành biểu tượng gắn kết cộng đồng, giúp giữ gìn những giá trị truyền thống quý báu cho các thế hệ sau.

Ngoài yếu tố nghệ thuật, hình ảnh hát Xoan còn là sự giao thoa giữa những nét đẹp phong tục tập quán và đời sống tâm linh của người dân. Mỗi khi câu hát vang lên, không gian như lắng đọng lại, mọi người cùng hướng về cội nguồn và cảm nhận sâu sắc ý nghĩa của sự đoàn kết và lòng hiếu thảo. Bằng việc truyền dạy từ thế hệ này sang thế hệ khác, người dân Phú Thọ đã góp phần bảo tồn, phát triển Di sản phi vật thể của nhân loại mà UNESCO đã công nhận. Nhờ đó, hát Xoan không chỉ dừng lại ở phạm vi địa phương mà còn lan tỏa ra khắp cả nước, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam.