Thực trạng giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay đang thể hiện nhiều chuyển biến cả về số lượng và chất lượng, góp phần quan trọng vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Theo thống kê những năm gần đây, lực lượng công nhân ngày càng gia tăng mạnh mẽ, tập trung chủ yếu tại các khu công nghiệp, khu chế xuất và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, trình độ học vấn, kỹ năng nghề nghiệp của một bộ phận lớn công nhân còn hạn chế; phần đông xuất thân từ nông thôn, làm việc trong môi trường áp lực, thời gian lao động kéo dài nhưng thu nhập chưa tương xứng. Chênh lệch thu nhập giữa công nhân và các nhóm lao động khác vẫn là vấn đề tồn tại, dẫn tới không ít khó khăn trong cuộc sống, đặc biệt ở những khu vực đô thị hóa nhanh chóng.

Bên cạnh đó, quyền lợi và điều kiện làm việc của giai cấp công nhân cũng là mối quan tâm lớn. Nhiều doanh nghiệp chưa đảm bảo tốt chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, tiền lương, tiền thưởng và an toàn lao động cho công nhân. Việc thương lượng tập thể, đối thoại giữa người lao động và người sử dụng lao động còn gặp trở ngại, khiến quyền lợi của công nhân chưa được bảo vệ đầy đủ. Sự chênh lệch về điều kiện lao động, cơ hội tham gia học tập nâng cao trình độ chuyên môn vẫn còn tồn tại, đặt ra yêu cầu cần đổi mới mô hình tổ chức công đoàn, nâng cao nhận thức chính trị và ý thức pháp luật cho công nhân để họ chủ động bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình cũng như đóng góp hiệu quả hơn cho sự phát triển của cộng đồng.