Chủ trương “hòa nhập nhưng không hòa tan” là định hướng quan trọng của Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế và toàn cầu hóa. Hòa nhập ở đây nghĩa là mở rộng giao lưu, hợp tác với các quốc gia trên thế giới về kinh tế, văn hóa, giáo dục và khoa học kỹ thuật, tiếp thu những tiến bộ mới để thúc đẩy sự phát triển đất nước. Tuy nhiên, không hòa tan tức là không đánh mất bản sắc văn hóa dân tộc hay các yếu tố cốt lõi làm nên truyền thống, tinh thần và tính cách của người Việt Nam. Điều này giúp đất nước tận dụng được nguồn lực ngoại sinh mà vẫn giữ vững nội lực, bảo vệ giá trị riêng của dân tộc trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu.

Trong thực tế, chủ trương này thể hiện rõ khi Việt Nam tham gia các tổ chức quốc tế như ASEAN, WTO hoặc ký kết các hiệp định thương mại, song vẫn duy trì tiếng nói độc lập, bảo vệ quyền lợi của mình và gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống. Các hoạt động giao lưu văn hóa, du học, đầu tư nước ngoài được khuyến khích nhưng luôn đi kèm việc tôn vinh di sản, lịch sử và ngôn ngữ dân tộc. Giáo dục cũng hướng tới tích hợp tri thức hiện đại với các bài học truyền thống, để thế hệ trẻ vừa am hiểu thế giới, vừa biết quý trọng nguồn gốc, bản sắc của dân tộc mình.

Việc “hòa nhập nhưng không hòa tan” còn là lời nhắc nhở với mỗi cá nhân, đặc biệt là giới trẻ, trước xu hướng toàn cầu hóa mạnh mẽ. Khi tiếp xúc với nhiều nền văn hóa mới, học tập các giá trị tiến bộ, chúng ta cần lựa chọn, dung nạp có chọn lọc, cập nhật cái mới phù hợp nhưng tuyệt đối không tự ti, coi nhẹ bản sắc dân tộc. Chỉ như vậy, Việt Nam mới trở thành một quốc gia phát triển, năng động nhưng vẫn trường tồn với những giá trị văn hóa đặc sắc, góp phần làm phong phú cho văn hóa nhân loại thay vì bị đồng hóa hay mờ nhạt trước thế giới.