Khu di tích 18 Hoàng Diệu nằm ở trung tâm thành phố Hà Nội, là một trong những điểm khảo cổ học quan trọng nhất của Việt Nam. Được phát hiện vào năm 2002 trong quá trình xây dựng công trình Quốc hội mới, khu vực này đã hé lộ những dấu tích văn hóa đặc sắc, phản ánh lịch sử hơn một nghìn năm Thăng Long - Hà Nội. Tại đây, các nhà khảo cổ đã tìm thấy nhiều tầng di tích chồng xếp lên nhau, bao gồm nền móng cung điện, thành quách, hệ thống thoát nước, vật dụng sinh hoạt và nhiều hiện vật có giá trị từ thời Lý, Trần, Lê, đến thời Nguyễn. Phát hiện này đã khẳng định sự tồn tại của Hoàng thành Thăng Long và chứng minh vị trí trung tâm quyền lực của đất nước suốt nhiều thế kỷ.

Bên cạnh giá trị vật chất, khu di tích 18 Hoàng Diệu còn đóng vai trò quan trọng trong việc nghiên cứu lịch sử, văn hóa, kiến trúc và nghệ thuật của Việt Nam qua các thời kỳ. Việc bảo tồn, khai quật và trưng bày các hiện vật giúp công chúng hiểu rõ hơn về đời sống, tín ngưỡng và trình độ phát triển của cha ông ta xưa. Nơi đây không chỉ là nguồn cảm hứng tự hào đối với người dân Thủ đô mà còn trở thành điểm tham quan, học tập hấp dẫn cho các nhà nghiên cứu và du khách trong và ngoài nước khi ghé thăm Hà Nội. Khu di tích đã góp phần làm nổi bật giá trị độc đáo của lịch sử Việt Nam và nâng cao ý thức bảo vệ di sản văn hóa cho thế hệ trẻ.

Hiện nay, khu di tích 18 Hoàng Diệu được quy hoạch bảo tồn nghiêm ngặt và trở thành một phần quan trọng của Quần thể di tích Hoàng thành Thăng Long – Di sản Văn hóa Thế giới được UNESCO công nhận. Những hoạt động khai quật, phục dựng và giới thiệu di sản liên tục được tổ chức, vừa bảo đảm gìn giữ nguyên vẹn những giá trị lịch sử, vừa đáp ứng nhu cầu tìm hiểu của xã hội hiện đại. Nhờ vậy, khu di tích không chỉ lưu giữ ký ức lịch sử hào hùng của dân tộc mà còn mở ra cơ hội kết nối giữa truyền thống và hiện đại, góp phần vào công cuộc quảng bá hình ảnh văn hóa Việt Nam trên trường quốc tế.